http://fatihiraz.net Mon, 05 Jan 2009 11:11:13 +0000 http://backend.userland.com/rss092 Allah'ım! Ümmetin suskunluğunu sana şikâyet ediyorum! Ben ki kocamış bir yaşlıyım. Kurumuş iki elim, ne kalem tutuyor ne de silah! Sesimle yeri inletecek güçte bir hatip de değilim! Ben ki saçları ağarmış, ömrümün son demlerinde, türlü hastalıkların yıktığı ve üzerinde zamanın belâlarının estiği biriyim! Tek isteğim, benim gibi Müslümanların zaaf ve aczinden müteessir olanların yazmasıdır! Siz ey Müslümanlar! Suskun ve aciz, helâk olmuş ölüler! Hâlâ kalpleriniz sızlamıyor mu, başımıza gelen bu acı felâketler karşısında? Bir halk yok mu? Hiç mi kimse yok, Allah için ve ümmetin namusu için kızacak? Şerefli direnişçilerken, bizleri katil teröristler olarak ilan edenlere karşı duracak! Bu ümmet utanmaz mı, şerefi çiğnenirken? Siyonist katilleri ve uluslararası işbirlikçilerini görmezden gelirken! Omuzlarımıza el verecek ve gözyaşlarımızı silecek bir bakış! Bu ümmetin kurumları, sivil güçleri, partileri, teşkilâtları ve bariz şahsiyetleri, Allah için kızmaz mı? Tümü birden sokaklara dökülüp, bizim için dua etmeye. 'Ey Rabbimiz! Gücümüzü topla, zaafımızı gider ve mü'min kullarına yardım et!' diye çağıramaz mı? Buna da mı gücünüz yetmiyor? Yakında bizim büyük ölümlerimizi duyacaksınız, o zaman alınlarımızda şu yazılacak: Bizler direndik, ileri atıldık ve kaçmadık.. Ve bizimle birlikte çocuklarımız, kadınlarımız, yaşlılarımız ve gençlerimiz ölecek! Onları, bu suspus ve bön ümmete yakıt yapacağız! Bizden, teslim olmamızı ve beyaz bayrak dikmemizi beklemeyin! Çünkü biz, bunu yapsak da öleceğimizi biliyoruz. Bırakın savaşçı onuruyla ölelim! Dilerseniz bizimle olun, elinizden geldiğince, öcümüzü sizden her biri boynuna taksın! Dilerseniz bize acıyarak ölümümüzü izleyin! Temennimiz, Allah'ın, emaneti savsaklayan herkesten kısas almasıdır! Umarız bizim aleyhimize olmazsınız! Allah aşkına, bari aleyhimize olmayın! Ey ümmetin liderleri, ey ümmetin halkları! Allah'ım! Sana şikâyette bulunuyorum... Sana şikâyette bulunuyorum... Gücümün azlığını, imkânımın yetersizliğini ve insanlara karşı zaafımı Sana şikâyet ediyorum. Sen mustazafların Rabbisin... Sen bizim Rabbimizsin... Bizi kime bırakıyorsun? Bize cehennem olacak uzaklara mı? Veya düşmana m? Allah'ım! Akıtılan kanlar, dokunulan ırzlar, çiğnenen hürmetler, yetim bırakılan çocuklar, oğlunu yitirmiş anneler, dul kalmış kadınlar, yıkılmış evler ve ifsad edilmiş ekinler aşkına, sana şikâyette bulunuyorum. Sana şikâyette bulunuyorum! Gücümüz dağıldı... Birliğimiz bozuldu... Yollarımız ayrıldı... Halkımızın zaafını ve ümmetimizin bize yardım edip, düşmanı yenmedeki aczini sana şikâyet ediyoruz..." Şeyh Ahmed Yasin [youtube v=EBWNKUQB4io] http://fatihiraz.net/2009/01/04/allahim-ummetin-suskunlugunu-sana-sikayet-ediyorum/ http://fatihiraz.net/2009/01/04/allah-kuluna-kafi-degil-mi/ [1] [...]Çünkü güçlünün karşısında, onu alt edecek denk bir gücümüz yok. Gücümüz bugün sadece şefkat, merhamet ve adalet çağrısı yapan insanî duruşumuzda. İnsanlığın vicdanının yeniden uyanacağına olan inancımızda... Bir de sabır istiyoruz Yarabbi... Câlût'un orduları ile karşılaştığında, Tâlût'un ordusuna gürül gürül yağdırdığın sabırdan biz de istiyoruz... O Câlût ki, kavmi, İsrailoğulları'na saldırıp onları perişan etmiş; vatanlarından kovmuş, çoluk-çocuklarından ayrı koymuştu. Şimdi aynı zulüm Müslümanlara uygulanıyor. Onlar abluka altında tutuluyor. Aç, susuz, ilâçsız ve yardımsız, bizi Müslümanlığımızdan ve insanlığımızdan utandıran gözlerle bizlerden yardım istiyorlar. Bize de gürül gürül sabır yağdır Yarabbi. Yağdır ki; dayanabilelim, tahammül gösterebilelim. Hasımlarımızın değişik komplolarına rağmen muhabbet ve sulh çizgimizi koruyabilelim. Durduğumuz yerin, konumumuzun hakkını verebilelim. Hüseyin Gülerce - Zaman Gazetesi 01.01.2009 [1] http://farm1.static.flickr.com/106/272943758_3f5c5ad63e.jpg?v=0 http://fatihiraz.net/2009/01/01/biz-de-talut-gibi-sabir-istiyoruz/ [1] "31 Aralık’ı 1 Ocak’a bağlayan gecenin özelliği nedir? Yılın en uzun gecesi midir, en uzun günü mü? Kışın başlangıcı mıdır yoksa baharın müjdecisi mi? Toprağa ya da havaya cemre mi düşer? Yay Burcu bitip Oğlak mı başlar ya da Jüpiter Mars’a olabilecek en ters açıyla mı yaklaşır? Cevap, hiç biri değildir. Kırlangıç Fırtınası bile yazmaz takvim yapraklarında. Oldukça sıradan bir gecedir. "Ancak bu gece önemlidir çünkü dünyanın ekseriyetinde insanlar ittifak halinde aynı anlamı yüklerler. İyimser bir tahminle ortalama 70 yıl olan (İsrail füzelerinin atış alanı olan topraklarda otuzlara kadar düşmüş olsa da) insan ömrünü makul büyüklükte eşit zaman dilimlerine ayırmaya gerek duyarız. Böyle zamanlarda geçmişin muhasebesi yapılır, gelecek için yeni temiz sayfalar açılır. "Bana göre; 1 Ocak’ın başlangıç olması değil, 31 Aralık’ın son olması daha önemlidir. Son birbakıma ölümdür ve ölüm de kötü bir şey değildir. Ölüm bu dünyada en çok hakkı yenen kelimedir. Halbuki ölüm; bu dünyayı çekilir ve yaşanılır kılan tek şeydir. "2008’de bir ton kötü şey oldu. Peki, 2008’in biteceğini bilmesek olan bitene katlanabilir miydik? Kötüler her gün onlarca masumu öldürüyor ve yaptıkları yanlarına kâr kalıyor. Bir gün onların da öleceğini bilmesek bu adaletsizliğe aklımız dayanabilir miydi? "Bugün yeni bir yıl başladı, merak etmeyin bir yıl sonra sona erecek. Dr. Sivilay Genç - Taraf Gazetesi 01.01.2009 [1] http://farm4.static.flickr.com/3028/2773690303_1aa328b47c.jpg?v=0 http://fatihiraz.net/2009/01/01/olum-olmasaydi-aklimiz-dayanir-miydi/ Hem madem bir zalim ve vicdansız bir adam, birisini yere atıp ayağıyla onun başını kat'î ezecek bir surette davransa, o yerdeki adam eğer o vahşî zalimin ayağını öpse, o zillet vasıtasıyla kalbi başından evvel ezilir, ruhu cesedinden evvel ölür. Hem başı gider, hem izzet ve haysiyeti mahvolur. Hem o canavar, vicdansız zalime karşı zaaf göstermekle, kendisini ezdirmeye teşcî eder. Eğer ayağı altındaki mazlûm adam, o zalimin yüzüne tükürse, kalbini ve ruhunu kurtarır, cesed-i bir şehid-i mazlûm olur. Evet, tükürün zalimlerin hayâsız yüzlerine! Bediüzzaman Said Nursi http://fatihiraz.net/2008/12/31/tukurun-zalimlerin-hayasiz-yuzlerine/ http://fatihiraz.net/2008/12/31/zulme-riza/ [1] Zalimlerin işlediklerinden Allah'ı habersiz sanma. Allah onların cezasını öyle bir güne bırakır ki, O gün gözler dehşetten donakalacaklardır. İbrahim Süresi: 42/Ayet-i Kerime Meali [1] http://farm4.static.flickr.com/3167/2761075410_0a3785e7d7.jpg?v=0 http://fatihiraz.net/2008/12/30/o-gun-gozler/ http://fatihiraz.net/2008/12/30/terrorist/ [1] • Bu araştırmada anlatılanların hepsi yaşanmış olaylardır. İnternet üzerinde, tanıdık, bildik insanlar arasında yapılan küçük bir soruşturmayla birkaç gün içinde toparlanmış yüzlerce vaka arasından seçilmiştir. İsimler araştırmacıda saklıdır. • Araştırmanın amacı mahalle baskısı resmini tamamlamak, baskıcı mahalleler arasında tercih yapmadan, baskı yapan başka mahalleleri de teşhir etmektir. • Araştırma için uzun süre beklenmiş, ama Said Nursi üzerinde çalıştığı için Şerif Mardin’i bile yıllarca dışlamış olan Türk akademyasının bir yüz yıl daha böyle bir araştırma yapmaya cesaret edemeyeceği anlaşılınca bu işe girişilmiştir. Araştırmacının bilimsellik iddiası yoktur. Anlatılan olayların gerçekliği hakkında ikna edici ayrıntı mevcuttur. • Araştırmanın amacı kesinlikle Hutu-Tutsi mücadelesine dönen Türkiye’deki siyasi kutuplaşmanın altına odun atmak ya da “mahalle baskısı diye bir şey yoktur, Anadolu herkesin elele dolaştığı bir Teletabiler diyarı, insanlığın son ütopyasıdır” demek değildir. Bu yüzden araştırmanın diğer mahalle araştırmalarını hükümsüzleştirmek için kullanılması yasaktır. • Araştırma MGK’ya rapor olarak yazılmadığı için araştırmanın sonuç bölümünde devlet laik mahalle baskılarına karşı göreve çağrılmamıştır. Araştırmacılar bu işin mahallede ve mahalleliler arasında çözülebileceğine inanmaktadır. • Araştırmacılara göre bir toplumda baskın havayı insanlar, gruplar ve ideolojiler arasındaki rekabet yaratır. “Bunların sayısı artıyor”, “toplum muhafazakarlaşıyor” diye mızmızlanmak, kavgaya dışarıdan adam çağırmak centilmenliğe aykırı hareketlere girer. Şiddet ve baskıya başvurmadan gruplar arasında propaganda, ikna sürmelidir. Demokratlık bunu gerektirmektedir. • Araştırma için Soros’tan, Fethullah Gülen’den, AKP’den, Diyanet’ten, ABD’nin ılımlı İslam projesi koordinatörlüğünden ya da başka herhangi bir dış güçten para alınmamıştır. Aksi ispatlanırsa bu araştırma üç saniye içinde kendini yok eder. *** ANNEMİN ŞAPKASI • 2002 yılıydı. ODTÜ’den mezun oluyordum. Mezuniyet törenime ailem de gelmek istedi. Annem başörtülü. Türbanlı dersem daha iyi anlaşılır. Çok dindar biri değilim. Arkadaşlarım ve hocalarım annemin türbanlı olduğunu bilmiyorlar. Onlar için din, köylü, taşralı bir şey, dindarların hepsi de şeriatçı. Annemin türbanlı olduğunu görürlerse üniversitede kalıp asistan olma hayallerim suya düşer diye düşündüm. Aslında mezuniyet törenine türbanlı annelerin girmesine izin verilmiyor muydu bilmiyorum. Ama ben üzerimdeki mahalle baskısı yüzünden gelme de diyemeyeceğim annemi törenimde şapka takması için kardeşimle birlikte ikna ettim.Tören akşamüstü açık havada yapılıyordu. Güneş yoktu. Ve benim annem sırf üzerimdeki mahalle baskılarının yarattığı endişe ve aşağılık komplekslerim yüzünden binlerce kişi içinde o şapkayla oturmak zorunda kaldı. Bu konuyu daha sonra hiç konuşmadık. Ama ben ömrümün sonuna kadar o mezuniyet fotoğraflarına baktıkça hem kendimden utanacağım hem de yaşadığım ülkeden... SİVİL TOPLUM LİNCİ • Geçen hafta demokrat bir sivil toplum kuruluşunun düzenlediği, “İnanç, Düşünce ve İfade Özgürlüğü” başlıklı foruma, farklı grup ve inançlardan 10 kişi ile birlikte, başörtüsü mücadelesi veren bir STK adına ben de davetliydim. İnanç ve düşünce özgürlüğü üstüne bir konuşma yaptım. Daha sonra kürsüye, hakkında 301 davaları olan bir yazar çıktı. Bağırarak yaptığı konuşmasının pek çok yerinde adımı vererek, yüzüme bakıp, parmak sallayarak, “Amerika’ya herkes hayır der, asıl AB’ye hayır diyemeyenden bir iş çıkmaz”, “İnanç dogmadır, ifade hürriyeti ile bağdaşmaz” gibi sözler söyledi, İslam ile ilgili ileri geri ifadeler kullandı. Çok alkış alıp yerine oturdu. Adımı on defadan fazla zikrettiği bu sunuma salonda benden başka biri cevap verir diye bekledim. Baktım olmuyor, söz alıp “herkesin saçmalama hakkı vardır, saygı duyuyorum” deyip yerime oturdu. Tabii bu cümleyi duyan bu kişi ayağa fırlayıp söz aldı ve yine bana dönüp “... hanım daha genç, büyüyünce beni anlar, saçlarını açsa daha iyi anlar” diyerek sözlerini bitirdi. Salondan bir alkış daha alıp oturdu... Bana da salonu terk etmek düştü. ÇOCUĞUM İHBARCI • Ben bir yüzbaşıyım. Eşim başörtülü. Yeni atandığım yerde komutan eşiyle birlikte ziyaretimize geldi. Bunun ne anlama geldiğini bildiğimiz için eşim peruk taktı. Ama üç yaşındaki kızımın memleketin bu durumlarından haberi yoktu tabii. Tam yemeği kazasız belasız bitirip oturuyorduk ki kızım içerdeki başörtülerden birini alıp “anne taksana bunu” diye annesinin kucağına bıraktı. Yetmedi. Yere o başörtüsünü serip komutanın şaşkın bakışları altında namaz kılar gibi hareketler yapmaya başladı. Tabii kıpkırmızı olduk. Eşim “babaannesinden gördü galiba” gibi bir şeyler geveledi ama herhalde mesele anlaşıldı. Ben de baktım ki böyle numaralarla olmayacak, ordudan erken emekli oldum. GENÇ DİNDAR DOKTORLARA TAVSİYELER • Tıpta uzmanlık sınavını kazanan asistan işe başlar. İstediği kadar çalışkan, bilgili olsun hocanın bazı sınavlarından geçmek zorundadır. Hoca eşinizle birlikte sizi evine davet eder (karısı örtülü ise bilelim, örtülü değilse içki içip içmediklerini çözelim yemeği). Asistan bekar ise mutlaka içki içip içmediğiniz araştırılır. Bir yemekte garsonu ayarladınız, votka vişne deyip sade vişne gelmesini sağladınız ise eh birinci yemeği kurtardınız; ama hoca külyutmaz mutlaka odasında bir bahane ile ‘hadi birer tek atalım öyle gidelim’ deyip size içki içirmeye çalışır. Ramazan ayı boyunca diğer doktor arkadaşlarınız ve klinik şefi mutlaka gündüz yemek yeyip yemediğinizi denetler. Bir gün niyetlenmeyip de yediğinizi gösterirseniz rahatlarlar, diğer günlerin peşine düşmezler. RAKI-AYRAN • Üç yıl önce İstanbul’da bir tıp kongresinin yemeğinde, önündeki ayrana su karıştırarak rakı görüntüsü vermeye çalışan bir genç akademisyene çok gülmüştük. Daha sonra hocası geldiğinde bu çabanın nedenini anladık; hocayla kadeh kaldırmak mecburi imiş. BEYAZ YAKALI FAŞİZMİ • Bir bankada çalışıyorum. Sekiz yıllık iş arkadaşlarım ablamın başörtülü olduğunu hala bilmiyor. Karısı başörtülü olanlar eşlerini mümkün olduğunca saklıyor. Taraf okuduğum için sürekli tacizle karşılaşıyorum. Asıl kötü olanı yıllık izinim olduğu halde anlayacaklar diye Hrant Dink’in cenazesine katılamadım.10 Kasım saat dokuzu beş geçe ofisin içinde ayağa kalkmayanın ise vay haline... REKLAM AJANSINDA RAMAZAN • Uluslararası ortaklığı olan iyi bir reklam ajansında junior art director olarak iş buldum. İşe başladığım günler Ramazan’a denk geliyordu. Oruç tuttuğumun öğrenilip, parmakla gösterilmekten, rahatsız edici şakalara maruz kalmaktan, yapacağım en ufak hatanın orucuma mal edilmesinden korktuğum için ilk on beş gün çeşitli taktiklerle oruç tuttuğumu sakladım. Sigara ve çay içmemem en büyük avantajımdı. Sonunda sorular ve yemek teklifleriyle etrafımdaki şüpheler artınca itiraf ettim oruçlu olduğumu. Namaz bile kılmayan benim ajanstaki ön adım artık ‘hacı.’ Hüseyin Üzmez birine tecavüz etse benden kınama mesajı yayınlamamı bekliyorlar... O EV TUTULDU • Mühendis bir çiftiz. Eşim başörtülü. Eşimle birlikte bir hafta sonu yine ev ararken Ümraniye’de bir sitenin girişinde sahibinden kiralık ilanını gördük. Apartman yöneticisi olan kadınla konuştuk. Kadın bize “daire tutuldu” dedi. Ben şüphelenip “peki neden kâğıdı kaldırmadınız” deyince, “az önce tutuldu” deyiverdi. “Tamam” deyip eve döndük. Kadının hallerinden şüphelenmiştim. Kâğıttaki numarayı tekrar arayıp aynı evi sordum. Bu kez aynı kadın bana evin özelliklerini saymaya başladı. “Ben az önce gelen eşi başörtülü kişiyim. Yaptığınız ayıp değil mi” deyince de telefonu yüzüme kapattı. AÇIK KAPI BASKISI • Ankara’daki büyük üniversitelerimizden birinde birilerinin odalarında namaz kıldığına dair çıkan şayialar üzerine, öğretim elemanlarının oda kapılarını kapatması yasaklandı. ÇAY ISMARLAYAYIM MI? • ODTÜ’de normal zamanlarda yüzümüze bile bakmayan bir hocamızın Ramazan günü tüm sınıfa çay ısmarlayası geldi. ‘Kimler istemiyor’ diye sordu. Benimle birlikte birkaç kişi el kaldırdı. Neden diye sorguya çekti. “İstemiyorum” falan dedim önce. “Oruç mu tutuyorsun” diye sordu. “Evet” dedim. Böylece serbest bırakıldım. AVRUPA DUY SESİMİZİ • Başörtülüyüm. Üniversite son sınıfta Erasmus öğrenci değişim programına başvurmuştum. Fakülte birincisiydim. İngilizce sınavından en yüksek notlardan biri benimdi. Son aşama ise mülakattı. Mülakata girdiğimde üniversitenin Erasmus koordinatörü beni bayağı sıkıştırdı, sorularının hepsine onu alt edecek cevaplar verdiğimde daha da sinirlendi. Ertesi gün mülakat sonuçları açıklandı. Herkes 100 alırken benim puanım 60’tı. YEMEKTEYİZ • Bodrum-Türkbükü. Eylül 2008. Ramazan ayı. Bir otelde yapılan düğüne davetliydik. Başörtülü eşim ve çocuğumla gittik . Biz sorun etmeyip içki içilen masalarda oturduk, bu sırada 60 yaşlarında zengin bir işadamı, sıradan bir başörtüsü takan eşime “Sen yakında çarşaf da giyersin” deyiverdi. LAİK KURTARILMIŞ BÖLGE • 2007’in ekim ayıydı. Okuldan iki başörtülü arkadaşım ile birlikte Rumeli Caddesi’nden Osmanbey’e doğruyürüyorduk. Arkamızdan “cıkkk cıkkk” diye bir ses geldi ve 50 yaşlarında bir kadın başladı bize doğru söylenmeye “Siz her şeyi biliyorsunuz da bir yolda yürümeyi mi bilmiyorsunuz, bu ülkeyi siz bu hale getirdiniz, Nişantaşı’nı kirletmeyin bari,burası temiz kalsın.” APARTMAN KARARIYLA • Ankara Ümitköy’de oturan bir arkadaşım posta kutusuna bırakılan dini bir dergiden dolayı apartman yöneticilerinden “genel şikâyet üzerine” uyarı aldı. Erkan Ogur - Taraf Gazetesi 28-12-2008 [1] http://farm4.static.flickr.com/3172/2570137907_029b457c74.jpg?v=1213203216 http://fatihiraz.net/2008/12/28/bu-da-laik-mahalle-baskisi-arastirmasi/ http://fatihiraz.net/2008/12/25/video-basina-biseyler-dusmusyorulmus/ Bir şehir, bir vilâyet, bir memleket, belki küre-i arz, belki dünya, belki âlem-i vücut, iki hakikî dost için bir meclis hükmündedir Böyle dostluk ve kardeşliğin firakı yok, hep visaldir Fâni, mecazî, dünyevî dostluklar sahipleri, firakı düşünsün, bize ne? Bediüzzaman Said Nursi - Barla Lahikası http://fatihiraz.net/2008/12/25/bize-ne/ http://fatihiraz.net/2008/12/22/extreme-engineering-deepest-tunnel-discovery/ http://fatihiraz.net/2008/12/22/marmaray-eski-istanbulu-kurtarmak-national-geographic/ [1]   Allah yanlız renkleri yaratmış ve onları ayırt edecek, görecek gözleri yaratmamış olsaydı bu renkler neye yarayacaktı? Renkleri ve gözleri yaratıp da ışığı yaratmasaydı renkler ve gözler neye yarayacaktı? Bu üç şeyi birbiri için yaratmış olan kimdir?  Bu eşssiz birliğin yaratıcısı olan kimdir? Allahtır. Demekki tanrısal bir kuvvet vardır. Epiktetos [1] http://farm4.static.flickr.com/3028/3070645684_437ddcf3f6.jpg?v=0 http://fatihiraz.net/2008/12/22/kimdir/ http://fatihiraz.net/2008/12/16/videoheredot-cevdet-mahser/ [1] 80'ine merdiven dayamış yaşlı baba ile onu ziyarete gelen -45 yaşında ve saygın bir işi olan- oğlu salonda oturuyorlardı . Hal-hatırdan, çoluk-çocuktan, havadan-sudan sahbet ettikten sonra oğlu susmuş, ayrılmanın sinyalini vermişti. O anda üzerinde oturdukları sedirin yanındaki pencerenin pervazına bir karga kondu. Yaşlı baba kargaya gülümserek biraz baktıktan sonra oğluna sordu: 'Bu ne oğlum?' Oğlu şaşkın, cevapladı: 'o bir karga baba.' Yaşlı baba kargaya biraz daha baktıktan sonra yine sordu: 'Bu ne oğlum?' Oğlu daha da şaşkın, yine cevapladı: 'Baba, o bir karga' Karga hâlâ pervazda, komik hareketlerle başını sağa sola çeviriyor, başını yan yatırıyor, havaya bakıyor, sonra başını yine onlara çeviriyordu. Yaşlı baba üçüncü defa sordu: 'Bu ne?' Oğlunun şaşkınlığı sabırsızlığa dönmüştü: 'O bir karga baba, üç oldu soruyorsun. Beni işitmiyor musun?' Yaşlı baba dördüncü defa da sorunca oğlunun sabrı taştı ve sesini yükseltti: 'Baba bunu neden yapıyorsun? Tam dört defadır onun ne olduğunu soruyorsun, sana cevap veriyorum ve sen hâlâ sormaya devam ediyorsun. Sabrımı mı deniyorsun?' Babası -yüzünde hâlâ bir gülümseme- yerinden kalktı, içeri odaya gitti ve elinde bir defterle döndü. Bu bir hâtıra defteriydi. Oturdu, sayfalarını karıştırdı ve aradığını buldu. Sevgiyle gülümseye devam ederek sayfası açık bir vaziyette defteri oğluna uzattı ve o sayfayı okumasını söyledi. 'Bugün 3 yaşındaki minik yavrumla salondaki sedirde otururken yanıbaşımızdaki pencerenin pervazına bir karga kondu. Oğlum tam 23 defa onun ne olduğunu sordu. 23 soruşunda da ona sevgiyle sarılarak, onun bir karga olduğunu söyledim. Rahatsız olmak mı? Hayır! Onun sorusunu masumca tekrar edişi içimi sevgiyle doldurdu.' 'Rabbin, sadece kendisine kulluk etmenizi, ana-babanıza iyi davranmanızı kesin olarak emretti. Eğer onlardan biri, ya da her ikisi senin yanında ihtiyarlık çağına ulaşırsa, sakın onlara 'öf' bile deme; onları azarlama; onlara tatlı ve güzel söz söyle.' (İsra, 23) [1] http://farm2.static.flickr.com/1366/838766617_5d7ccbc49b.jpg?v=0 http://fatihiraz.net/2008/12/14/karganin-verdigi-ders/ [1] Bir çantası vardı… Bir de davası… Bir de anası… Rüyasında gördüğü nurani bir zatın “Niye ağlıyorsun?” sorusuna oğlu küçük Bekir Berk'i göstererek “Bunun İslam fedaisi olmasını istiyorum.” diye cevap veren asil bir ana… Bir gün Ayasofya'yı tahta perdelerle kapatılmış görünce ağlayan ve oğlunun “Ağlama onu ben açacağım” diye söz verdiği, gönlü mabetlere bağlı bir ana. Demir parmaklarının arkasına düştüğünde; “Sevgili oğlum Bekir! Gözlerinden öper, Allah'tan uzun ömürler dilerim. Namaz kılarken götürmüşler, diye duyunca bilsen ne kadar sevindim. Zira ben seni bu ruhla büyütmüştüm.” diyen yüce ruhlu bir ana. Bir çantası vardı… Bir anası… Bir de davası … Dolanırdı Anadolu yollarını bir mecnun gibi. Gecenin en karanlığında çakan bir şimşek gibi parlardı umutsuzluğun çöktüğü mahkeme meydanlarında. Kurtların ulumasından başka seslerin duyulmadığı karlı dağlarda kükremeyi severdi. O kükrediğinde bütün kurtlar susar onu dinlerdi. Sonra bir bir sıvışıp giderlerdi. Karlı dağları velveleye verirdi sesi. Elinde çantası düşerdi yollara… Sırtında cübbesi, çantasında kefeni girerdi salonlara… Onu görünce gözleri parlardı mazlumların. Suları çekilmeye yüz tutmuş umut pınarları yeniden coşardı. Bir gün demir parmaklıkların arkasındaki bir avuç kahramanın savunmasını yapmak için Ankara'ya gittiğinde ; “Sen bizi değil, İslam davasını savun.” sözleri beyninde şimşekler çakmasına vesile olur. Sanıkların okudukları için tutuklandığı Nur Risalelerini baştan sona okur. Işığın göründüğü ufka doğru bir yolculuk başlar. Yazarının resmine vurulur. “Ben böyle bir resim görmedim. Öyle şehâmetli, öyle cesaretli, öyle boyun eğmeyen bir resim ki ben o resme vuruldum” der. Ziyaretine gider. Altına koydukları iskemleyi iterek Üstad Bediüzzaman Hazretleri'nin önünde diz çöker oturur. “Kardeşim biz istihdam olunuyoruz” Bu sözlerde; temiz yürekli bir Anadolu insanın yürek atışını duyar. Artık o bir avukat değil, mazlumların sesi soluğudur. Çemberlitaş'ta bir yazıhane… 1965'li yıllar… Aynı anda süren 250 ayrı dava… Mütevazı yazıhanenin duvarında bir harita… Haritanın üzerinde rengarenk raptiyeler… Kırmızılar yeni açılan davalar… Sarılar süren davalar…. Yeşiller beratla bitenler… Türkiye haritasına batırılmış raptiyelerin hemen hepsi o günlerde kırmızı ve sarıydı; Anadolu'nun kalbine saplanmış oklar gibi… Artık o hep yollardadır. Uykusuz geçen geceler, peynir ekmekle geçiştirilen öğünler, birkaç kişiden güçlükle tedarik edilen paralarla o günlerde en ucuz otobüs firması olan Gazanfer Bilge' den alınan biletler. Milletin manevi akülerinin boşaltıldığı yıllar. Düz bir çizgi çizenlerin bile elif yazdın diye tutuklandığı, kışla baharın en amansız meydan muharebelerinin yaşandığı yıllar. Artık o tam bir Anadolu alperenidir. 1965'in yol koşulları…Üstünde keçilerin bağlı bulunduğu otobüslerde sabaha kadar meleme sesiyle yapılan yolculuklar… Otobüs koltuklarında diz üstünde daktilo ile yazılan müdafaalar… Ne yolları kapayan çığlar ne arabaların tekerlerine sarılıp bırakmayan çamurlar ne coşkun akan ırmaklar ne de geçit vermeyen dağlar durdurabildi onu. Dağlar ne kadar yüksek olursa olsun üzerinden geçen bir yol vardır, derler ya işte o zirvelerin üzerinden geçen rüzgar kokulu yolcusuydu. Delik ayakkabılar, ıslak çoraplar, ohlanarak ısıtılan ayaklarla aşardı dağları… Onun bir çantası vardı… Bir davası… Bir de anası… Annesi “Oğlum ne zaman döneceksin?” diye sorduğunda, annesine; “Sahabelere anneleri; 'Oğlum dönüşün ne zaman' diye sorduklarında;'Anneciğim! İnşaallah Ahiret'te hep birlikte olacağız' diye cevap verirlermiş.”derdi. “Bir vazife var, öyleyse hemen şimdi derhal” diyen adamdır o. Dur durak nedir bilmez.. Sanıkların kim olduğunu bile bilmez. Düşer yollara. O koşar, yollar övünür. Bir gün Amasya'da bir orta okul talebesi olan Halit Yolcu'yu savunmaya gider. Halit yoksul bir ailenin çocuğudur. Anne-babası korkularından ve yoksulluklarından çocuklarını ziyaret bile edememişlerdir. Duruşma salonuna getirildiğinde Halit'in perişan hali karşısında Bekir Berk'in gözleri dolar. Halit'in üzerinde kısa bir pantolon, ayaklarında lastik ayakkabılar vardır. Günlerdir su yüzü görmediği her halinden bellidir. Pek perişandır. Duruşma beratla biter. Halit'e ayakkabı ve elbise alır ve köyüne kadar götürür. Annesi karşısında görünce oğluna öyle bir sarılır ki o an görülmeğe değerdir. Bekir Berk'in bütün yorgunluğu gitmiştir. Küçük Halit'e; “Sen mutlaka okuyup büyük adam olmalısın” der. Halit okur ve öğretmen olur. Onun bir çantası vardır… Bir davası… Bir de yanından ayırmadığı ilaç torbası… Daha evvel geçirdiği akciğer rahatsızlığı dolaysıyla kendisine yolculuğu yasak eden doktoruna; “Doktor Bey! Yatakta ölmektense müminlerin yardımına koşarken ölmeyi tercih ederim.”der. Kan kusarak düşer Anadolu yollarına. Umutsuzluk nedir hiç bilmez… Umutsuzluğun bir gece gibi çöktüğü o en kötü günlerde bir umut feneri gibi parlar. O alnından öpülen insandır. Rüyasında, Rasulullah (sav) tarafından sırtına zırh, başına miğfer konularak ne yapması gerektiği kendisine söylenen adamdır. . Onun bir davası vardı… Bir de elinde çantası… Çantanın içersinde müdafaa dosyaları vardı. Bir de kefeni… Mehmet Kırkıncı ve Osman Demirci'ye biçtirdiği ve zemzemle yıkadığı kefeni. Dünya ile köprüleri attığının göstergesi kefeni… İkbal ve servete giden yolları perdeleyen kefeni… Horasan erlerinin, Anadolu'yu ve Rumeli'yi fetheden alperenlerin, kefenleriyle gazaya çıktıklarını biliyordu. O da mahkeme meydanlarına kefeniyle giriyordu. Güzeldi… Heybetliydi… İyi giyinirdi… Davalara abdestsiz girmezdi. Türk hukuk ve savunma tarihinde onun ayrı bir yeri vardı. Zülfikar kadar keskin ifadeleriyle ve savunmada stratejik zekasıyla, hedefine bir şahin gibi yönelmesiyle muhataplarını şaşkına döndürürdü. Korku barındırmazdı bağrında. Tehditler alırdı. Bölgemize gelirsen canınla ödersin, derlerdi. Hiç birini umursamazdı. Bir gün Ankara'da temyiz mahkemesine katılır. Salonda manzara müthiştir. Yuvarlak bir masa etrafında 27 Mayıs İhtilali'nin karanlık yüzlü adamları çöreklenmiştir. Bekir Berk'i Yassı Ada'dan tanıyorlardır. Egeseller, Başollar oradadır. Kin ve nefret dolu gözlerle süzerler onu. Sık sık ellerini masaya vurur ve de dinlemez gibi görünürler. Bekir Berk, hiç aldırış etmeden 40 dakika savunmasını yapar ve elindeki bütün belgeleri mahkemeye tek tek sunar. Ve zabta geçirilmesini ister. Egesel, iyice kızmıştır. “Neye güveniyorsun Bekir Berk” diye kükrer. Bekir Berk, yardımcısı Hamdi Sağlamer'e, “ver şu çantayı” der. Herkes yeni bir belge sunacağını düşünürken, bembeyaz bir kumaşı çıkarır ve masanın ortasına fırlatır. Yanından hiç ayırmadığı kefenidir. Adamların gözleri fal taşı gibi açılır. Elleri titremeye başlar. “İşte buna güveniyorum,” diye kükrer. Fransız ihtilalindeki Berriyar gibi; “Ben size iki şey sunuyorum. Hakikatı ve kafamı. Birinciyi dinledikten sonra ikincisi hakkında dilediğiniz kararı verebilirsiniz.” diyecek kadar korkusuzdur. Çünkü onun bütün dünyasını sığdırdığı bir çantası vardı… Bir asil anası… Bir de davası… O kadar… Harun Tokak - Yeni Şafak 14.12.2008 [1] http://farm1.static.flickr.com/101/287953738_2a1a85fe4f.jpg?v=0 http://fatihiraz.net/2008/12/14/kefenini-cantasinda-tasiyan-adam/ BEYOND THE BODY: TOWARDS UNDERSTANDING THE TRUE NATURE OF MAN Prof. Dr. Yunus Çengel University of Nevada, Reno Reno, NV 89557 USA yunus.cengel@yahoo.com Conference on God, Man and Mortality from the Perspective of Said Nursi School of Government and International Affairs University of Durham, UK October 20-21, 2008 ABSTRACT Sciences are based on observation, and progressed by questioning. The biggest obstacle before the advancement of sciences is preconception, and its source is conjunction. A person who is accustomed to seeing two things always together eventually fosters the idea that those two things are parts of each other or one is the source of the other. It is very difficult to break this conditioning and mindset solidly entrenched over time, and to prevent it’s shaping the mind. We sense many things like beauty, compassion, and even life only when they manifest themselves on matter, and naturally we think matter to be the source of everything. This prejudgment that we grew up with without much questioning still forms the main platform that sciences are built on. In this paper, the current view that the universe and everything in it are made entirely of matter is challenged, and an alternative view that may deeply affect, and even change, our current understanding of beings is proposed. It is reasoned on the basis of observations that all beings are mixtures of matter and non-matter components, and that the universe is made of several non-matter layers in addition to the familiar layer of matter. When it comes to perceiving our environment and beings, we rely on our five senses that are all related to matter. Therefore, we cannot see things such as the mind and love that have no material existence, and we cannot touch such things either. As a result, we tend to view material things as real beings, and non-material ones (things that have no material existence) as imaginary beings or as reflections of material interactions. Everything we perceive as matter – from subatomic particles to galaxies, from microbes to human beings – is actually a blend of matter and meaning (non-matter). Everything is like some sort of fabric interwoven of matter and meaning fibers. And the thing of essence is the meaning, not the matter. Matter is just a dress or a cover, which enables us to perceive meanings by our five senses. That is, meaning is the kernel, and matter is the shell. As Nursi puts it, “The physical world is but a lace veil strewn over the irradiating worlds of the Unseen,” and “this material and manifest world is but a lace veil strewn over the inner and spirit worlds.” Meaning is beyond time and space; matter is subject to time and space, and therefore the laws of physics. There are no such things as sight, willpower, life, consciousness, love, and beauty in the basic building blocks of matter, and something cannot exist in the whole if it is not present in its parts. If it does, them it must be coming from somewhere else. The reality of diamond can be understood only when it is noticed that the origin of its glitter is a light source outside, and not the carbon atoms themselves. The reality of beings, especially human beings, shall be understood only when it is realized that the origins of numerous immaterial glitters such as love and life that shine on matter are the numerous immaterial layers, and not the matter itself. In the words of Nursi, “the true reality of things is the Divine Names.” INTRODUCTION Despite the major scientific developments in the twentieth century and the fact that this is the age of information, the nature of man continues to be a puzzle. Understanding the past behavior of human beings and predicting their future acts depends on having a good understanding of the human being and the human society which resemble a big human being. If the behaviors of people and societies differ significantly from those predicted and we continue to be surprised, then we are still a long way from knowing the people and societies. In medicine, treatment becomes useless and cannot provide a cure for ailments when the diagnostics is wrong or incomplete. Likewise, in personal and social life, it is not possible to find effective solutions to personal and societal problems unless the nature of man is known correctly. Therefore, the starting point for finding solutions to the problems of people and societies and to provide lasting peace and happiness must be the understanding of the true nature of man. Otherwise, all the solutions offered and prescriptions written are bound to remain useless, and we will continue to be disappointed. The past century has witnessed major developments in biological sciences, and biotechnology has been one of the locomotives of global economy. As a result, today we know the human body much better and diagnose and treat its ailments much more effectively. We are not far from days when genetically engineered tissues and organs compatible with the genetic code of the person are grown in the labs. But it is not possible to draw the same rosy picture for the human spirit that manifests itself through behavior. That is, the sciences associated with the human body or the material being of people have followed a fast pace and portray a bright future outlook, but the sciences associated with the spirit or non-material being of people lagged behind. This picture shows clearly that sciences associated with the non-material being of people are largely underdeveloped, inadequate, and even invalid. The first thing that needs to be done is to try to understand the true nature of man correctly by stripping off any profound prejudices and misinformation. And this should be done on the basis of careful observations, which is the source of positive sciences, and utilizing the ideas of sharp minded thinkers like Nursi. The main problem of modern times is the addiction to matter, and the main mix-up is the presumption that the source of everything is matter. This materialistic idea that forms the basis of the current scientific approach is a belief and an ideology rather than science. This approach, which views the human being basically as a bag of matter and looks for the source of the disposition, action, and feelings of people in the interactions of matter, is far from understanding the human being. Darwinistic view asserts that man is an advanced animal species that emerged by evolution following a chain of random events. It is unfortunate that this view is taken under a protective shield by declaring it to be ‘scientific’ while other views are flatly rejected for not being based on observations and thus not being scientific. The highest point humanity can reach on the premise where man is viewed as an animal is the point of ‘happy animal’. And this corresponds to the situation in which the body is in good health and comfort, its entire needs are met, and all its desires are satisfied to the extent possible. The validity of this ‘prescription for happiness’ for human beings is open to discussion on the basis of observations. When viewed as physical bodies, there is indeed not much difference between human beings and animals. Compared to animals, human beings are much more intelligent, are interdependent, and they trade goods and services to meet their needs. Therefore, the human being is often described as ‘intelligent animal’, ‘social animal’, and ‘economical animal’. Another noticeable difference between animals and human beings is that humans use tools and gather all necessary materials before starting something, which shows imagination. But the difference between people and animals is not limited by the above. For example, a person is concerned with the past as well as the future, and its range of interest and understanding is rather wide to include all times and places. Physically a person can live only at a certain place and in a certain moment. But mentally, emotionally, and in imagination, that person can travel both in time and space with no limitations, can receive pain or pleasure from both the past and the future, and can effectively live in a wide period of time spiritually. Therefore, unlike an animal, while living bodily a heaven-like life, spiritually he or she can be suffering a hell-like torment with the pains of the past life and the fears of the future. Or even when he is quite happy and comfortable, through empathy, the pain of others, especially close ones, can spoil his current pleasure and cause him to weep. In Nursi’s words, “Man is connected with all living creatures, and in this respect is gladdened by their happiness and saddened by their pain. ... A person with conscience who feels sorrow and pity at the weeping of a motherless, hungry child, surely feels pleasure at a mother’s compassion for her child, surely he is pleased and happy.” Animals, on the other hand, do not empathize with their associates in pain, and in general continue to enjoy themselves like nothing has happened. Materially, a person is just even a point in the world, and the world is a point in the universe. That is, as far as his body is concerned, a person is a mere dot within a dot. But through his meaning or spirit, his non-matter faculties and emotions such the mind, imagination, heart, and talents that encompass everything, he is such a vast being that the enormous earth becomes only a point in his imagination. Both the pain and the pleasure a person receives through his non-matter faculties – depending on their degree of development – are in proportion to their vastness. The magnitude of the difference between a human being and an animal lies not in matter but in non-matter. As far as physical parts and organs are concerned, there is not much difference among people, and all are basically replicas of each other. Of course there is some difference between the bodily sizes, but the value of a person and the magnitude of the pain and pleasure a person gets in life does not have much to do with the bodily size. The attribute ‘great man’ has no relation to the weight and height of a person. From the point of view of non-physical faculties, however, two people can be worlds apart. For example, while a mother who risks her life for her infant is cheered as a hero of compassion, a person who kills an innocent is booed as a heartless wild beast. While distinguished intellectuals and scholars are given the royal treatment, the common people receive the ordinary treatment. While a person with a high moral character inspires wellness in a community like a medicine, another person filled with greed or revenge can be a poison. In short, the difference between two people can be far greater than the difference between two different species of animals, and this difference is entirely in non-matter qualities rather than matter. The most striking difference between human beings and animals is in the number of stomachs they have. There is one stomach in animals, but several in human beings. The familiar physical stomach that digests the food we eat when we are hungry is basically the same in both human beings and animals. The foods for this physical stomach are the variety of fruits, vegetables, and dishes that turn the face of the world into an exceptional buffet. All other stomachs in human beings are associated with being a human being, and all are non-matter or meaning. For example, the mind is a stomach, and its food is knowledge. The sense of loving is a stomach, and its food is love. Generosity is also a stomach, and its food is to give or to receive. All stomachs – physical or non-physical – shrink when they are subjected to deprivation. The hunger of all stomachs is pain, and their fulfillment a pleasure. There is an upper limit for the size of the physical organs that are nourished via the familiar stomach. But for the non-physical organs or faculties, there is no such limit. Sometimes a single emotion like greed or animosity develops so much and establishes such deep roots that it dominates the person. All physical parts of the body are good, and serve a useful purpose. But although goodness is the rule for non-physical organs or faculties, the seeds of both good and bad traits are sawn into the nature of human beings, and only those attributes that are watered and fed with their proper food develop and grow. Others remain dormant like a dry seed. The human body resembles the soil of a garden, and its value depends more on the value of the plants that grow on it rather than the soil itself. MATTER-BASED AND ATRIBUTE-BASED VIEWS The materialistic world view maintains that all things, including humans, are meaningless beings that consist of material bodies and are formed following a series of random events starting with the big bang. Nursi, on the other hand, expresses that matter is just a veil spread over existences of meanings, and states that the real existence is the non-matter or meaning. It is not possible to understand the essence of the world of existence by viewing the universe as a pile of ink-tainted paper rather than a book. According to Nursi, true enlightenment is to go beyond the paper and the ink and to understand the inscriptions. Nursi expressed a striking difference between the view points of materialist philosophy and Qur’anic philosophy in 12th Word by likening the wondrous universe to a Qur’an written with jewelry. In this Risale Nursi talks about the creatures being verses of creation written with the pen of power (matter-energy) on the pages of universe, and states that every being is a meaningful letter on those pages. Also, he stresses the importance of looking at beings on the account of their artist with the perspective of mana-yi harfî (divinely meaningful outlook) and not mana-yı ismî (nominal outlook). According to Nursi, viewing beings from the perspective of mana-yı ismî or on their own account is ignorance rather than enlightenment, and is simply dealing with nonsense. One of the most fundamental suppositions in sciences is the notion that the origin of everything is matter – an idea that dates back to Stoic times, and is reigned as an unquestionable scientific fact in modern times. Yet, it is remarkable that this notion is never tested, and therefore it is not even scientific. The big bang theory also helped propel this notion of ‘all-material’ universe. A basic requirement for scientific facts is to be consistent with observed phenomena and the existing scientific evidence, and to pass certain tests. Yet the notion that everything is made of matter and matter alone fails even the simplest test: two identical roses, one of them is smashed to a mud while the other is not, are materially equivalent. But they are very different, all differences like beauty, art, and order being nonmaterial or meaning. We sense many things – including force, love, and even life – only when they manifest on matter, and naturally we think matter to be the source of everything. This prejudgment that we grew up with without much questioning still forms the main platform that sciences are built on. Nursi has not shown any interest in the one-dimensional view that the universe and everything in it are made entirely of matter (or energy), and criticized those who have. To those who raised the objection "Who do you think you are to challenge these famous philosophers? You are like a mere fly and yet you meddle in the flight of eagles!" Nursi has responded by saying “the matter in which they got drowned did not even wet my toes.” According to Nursi, matter-energy is a manifestation of the Divine name “All-Powerful” (‘Kadir’). All non-matter attributes are reflections of other Divine names. For example, life is a manifestation of the Divine name ‘Ever-Living’ (‘Hay’), the character is a manifestation of ‘Divine Individuality’ (‘Ferd’), and utility and purposefulness is a manifestation of ‘All-Wise’ (‘Hakim’). This way, Nursi relates all beings to Divine Names (‘esma-i ilahiye’) and thus to God: “The reality of the universe and of all beings is based on the Divine Names. The reality of every being is based on one Name or on many. All sciences and arts are also based on and rely upon a Name. The true science of philosophy is based on the Name of All-Wise, true medicine on the Name of Healer, and geometry on the Name of Determiner, and so on. And in the same way that all the sciences are based on and come to an end in a Name, the realities of all arts and sciences, and of all human attainments, are based on the Divine Names. Indeed, one group of the most learned of the saints stated that the Divine Names constitute the true reality of things, while the essences of things are only shadows of that reality. They said too that even only apparently as many as twenty manifestations of the impresses of the Divine Names may be seen on a single living creature.” Nursi states that all beings are mirrors that reflect the Divine Names of God, and that the mirror that reflects the Names in the brightest and most comprehensive way is the human being. He also invites man to read himself: “Man acts as a mirror to the Divine Names, the imprint of which are upon him. There are more than seventy Names the impresses of which are apparent in man’s comprehensive nature. These have been described to a degree at the start of the Third Stopping- Place of the Thirty-Second Word. For example, through his creation, man shows the Names of Maker and Creator; through his being ‘Most Excellent of Patterns,’ the Names of Most Merciful and All-Compassionate, and through the fine way he is nurtured and raised, the Names of All-Generous and Granter of Favors, and so on; he shows the differing impresses of different Names through all his members and faculties, all his organs and limbs, all his subtle senses and faculties, all his feelings and emotions. That is to say, just as among the Names there is a Greatest Name, so among the impresses of those Names there is a greatest impress, and that is man. O you who considers himself to be a true man! Read yourself! Otherwise it is possible you will be a man who is either animal-like or inanimate!” This expression also explains the often misinterpreted hadith “God has created man in the image of the ‘Most Merciful’” and its Christian counterpart “Man is created in the image of God.” A NEW LOOK AT BEINGS To shed some light on non-matter things or meanings, we can conduct some simple mental experiments. Consider, for example, a 100-gram book consisting of 99 grams of paper and 1gram of ink, and compare it to 1 gram of ink randomly spilled over 99 grams of paper. In terms of matter, there is no difference between a 100-gram book and 100-grams of ink-stained papers. If we send those two to a materials analysis lab for tests, both will come back with identical reports for content. Considering that the 100-gram book and 100-gram of inked paper are identical as far as materials is concerned, all differences between those two are related to the meaning only and thus they are non-material. Therefore, what we call “meaning” for a book is everything other than the paper and ink. A book, it appears, is a material being that consists of ink and paper, is visible to the eye, and touchable by the hand. But in reality, what makes the book a book are the meanings in it, and the material being of a book is nothing compared to its meaning, which is the non-material being. As a matter of fact, the e-books whose popularity have increased in recent years and can be recorded on a little space on a CD or a flashcard have neither ink nor paper. It appears like words can be written in any color and reorganized by electric energy converted to light on the face of a screen. It can even be said that what we call a book is a screen, a monitor, a sheath, or a binocular that makes it possible for the meaning to appear on pages. Another example that will be helpful in understanding the relation between matter and meaning is the rose. Let’s take two roses that are completely identical, and smash one of them until it turns to sludge. Then let’s ask if there is any difference between those two. Most likely, such a question will be considered absurd, and it will be said that a rose cannot be compared to a pile of sludge. However, if the rose and its sludge twin are sent to a chemistry lab for analysis, the lab report will state that materially both are identical. Thus, materially, there is no difference between a rose and the sludge of its smashed twin. But those two are obviously different, and the difference between them is entirely meaning since it is not matter. (I don’t suppose any one will even think of giving a smashed rose instead of an actual rose to a loved one thinking that materially they are the same.) This means, every attribute and quality that the sludge does not have is related to meaning, and the value of rose’s matter is virtually nothing compared to the value of its meaning. In other words, what makes the rose a rose is not its matter, but rather, the meaning that transcends on that matter. Rose is a sort of meaning bearer, and rose is the first thing that comes to mind when one wishes to send pleasant meanings. The person who receives the rose actually receives the pleasant meanings sent, not its matter, and absorbs meanings and rejoices via the senses. Unless, of course, it is received by one who sees nothing other than matter, and is unaware of meaning, like a donkey or a cow. The striking difference between human beings and animals is the hundreds of such feelings and the associated non-material stomachs. In other words, animals have only one stomach whereas humans have hundreds of them, and all but one are associated with meanings. Therefore, living to eat is, in essence, resigning from humanity. The thing that makes a rose beautiful is obviously not the beauty in its atoms since the nitrogen or hydrogen atom in a rose is completely identical to the one in a smashed rose - just like carbon atoms in graphite and diamond being identical. Since what is not in its parts cannot be in the whole (the conservation law), the beauty of a rose must be emanating from outside rather than its material - just like a diamonds’ fascinating glitter originating from a source of light outside. The special trait of roses and other beautiful things is their ability to receive and reflect this beauty - just like the special trait of diamond being its ability to receive and scatter light in a glamorous way. And this necessitates the existence of widespread beauty and thus a layer of beauty, which has nothing to do with matter (and thus time) in the universe. Even the Ancient Romans and Greeks must have felt this meaning, so they have sanctified this layer as Venus or Aphrodite, “the goddess of love and beauty”. As the final example, let’s consider a housefly. Like all other living things, the basic building blocks of a fly consist mainly of hydrogen, oxygen, nitrogen, and carbon atoms, which are made up of electrons, protons, and neutrons like all other elements. In other words all beings, dead or alive, consist of atoms (or electrons, protons and neutrons), and the cement holding these basic building blocks together is the force. Now let’s put a dead fly with its live twin side by side, and compare them. Materially, these two flies are identical since no mass is gained or lost by death. Further, if the live fly stands still, it is rather difficult to distinguish it from the dead one. Thus we can say that every difference between the dead and live beings – life, sight, hearing, order, beauty, consciousness, love, etc. – is immaterial and thus meaning. LIFE There is no such component as life in the atoms or molecules (or the particles or waves they are made of) that all living organisms are made of. Considering that what is not in the parts cannot be in the whole, life has to be non-matter and thus meaning, and thus it is not subject to the limitation of time and space. Then, there must exist a vast “life” layer in the universe emanating the light of life, and everything that is capable of receiving this light of life – whether it has a material body or not – is alive. Observations show that the common feature of all living things is to contain water in their bodies. Therefore, the search for extraterrestrial life is conducted by seeking water. But water is not the source of life, and cannot be. This is because there is no such thing as life in a water molecule that consists of two hydrogen and one oxygen atoms, and the claim that water is the source of something that it does not have is absurd, just like the false claims that the diamond is the source of the light it scatters or the television set is the source of images on its screen. FREE WILL In the material universe that started with the Big Bang, everything is subject to physical laws, and consequently the actions of all beings – whether alive or not – is predetermined. According to this philosophical view called ‘Determinism,’ there cannot be any such thing as ‘free will’ as this would be a violation of the laws of physics. Besides, there is no such component called ‘free will’ in the building blocks of matter. Yet, the existence of ‘free will’ is a scientific fact since its presence can be observed, demonstrated, and tested. In the inanimate world, the physical laws fully govern, and the reaction of an inanimate being in response to a specific action can be predicted with precision beforehand. But this is not the case for animate beings that possess free will. Even this observation alone is sufficient to shatter the notion of all-mater universe. Also, if it weren’t for the non-matter dimension of free will, the future would have been known with certainty, and people would have been like robots with no consciousness. And they would not be responsible for their acts – like a malfunctioning robot not being held responsible for the damages that it may ha ve caused. Being bogged down in matter has caused difficulties even for some prominent thinkers. Albert Einstein, for example, became a devoted determinist because of his firm belief in physics, and argued that even human beings cannot have free will: “A person's actions were just as determined as those of a billiard ball, planet, or star. … Human actions are determined, beyond their control, by physical and psychological laws. … Everything is determined, the beginning as well as the end, by forces over which we have no contro1. It is determined for the insect as well as for the star. Human beings, vegetables, or cosmic dust, we all dance to a mysterious tune, intoned in the distance by an invisible player.” When the matter is viewed from the ‘Attributes’ point of view, free will will appear as the reflection of the Divine name ‘Mürid’ (‘The One Who Wills]) on living beings that possess consciousness. PHYSICAL LAWS Laws and rules are the foundations of order and peace in the entire world, and this is also the case in the universe. For example, if just the law of gravity is relinquished, everything will start flying around, and there will be a complete chaos. The laws in a country reflect the general will of the people that live in that county, and the natural laws in the universe reflect a universal will that rules over the universe. The police force in a county enforces the law, and makes sure that people obide by the laws. In the universe, this is done by natural laws and principles – like the gravitational force ensuring that everything obeys the law of gravity. Laws are not of matter, and thus they are not subject to limitations of time and space. As such, they rule everywhere, but they are not anywhere. As Einstein put it, “a spirit is manifest in the laws of the universe.” The total obedience of every particle of matter to laws of nature and the manifestation of laws by their appearance in matter perpetuated the presumption that the origin of laws, like the origin of force, is matter. In the basic building blocks of matter (particles or waves), there is no such thing as “law” as a component – just like there is no material component of laws in the bodies of law-obeying people. We can even say that the law of gravity will continue to exist even if all matter in the universe disappears, and Fourier’s law of heat conduction will still apply even if there is no conduction of heat (as in the case of the whole universe being at the same temperature). This is like the income tax law remaining applicable over an entire country even if there is no income generated in a particular year since the law is not part of the income or the people that generate it. In his book A Different Universe, 1998 Physics Nobel prize recipient Robert Laughlin argues that most physical laws do not have their origins in the microscopic word; rather, they simply emerge or appear in macroscopic world out of nowhere: “The most fundamental laws of physics – such as Newton’s laws of motion or quantum mechanics – are in fact emergent. They are properties of large assemblages of matter, and when their exactness is examined too closely, it vanishes into nothing.” In other words, physical laws do not originate from the matter that they govern; they simply emerge out of nowhere – that is, somewhere other than the material universe. After examining some primitive organizational phenomena such as weather, he asserts “We are able to prove in these simple cases that the organization can acquire meaning and life of its own and begin to transcend the parts from which it is made. What physical science thus has to tell us is that the whole being more than the sum of its parts is not merely a concept but a physical phenomenon. Nature is regulated not only by a microscopic rule base but by powerful and general principles of organization.” “Physical law cannot generally be anticipated by pure thought, but must be discovered experimentally.” These are powerful statements that assert, on the basis of observations, that the whole is more than the sum of its parts made of matter-energy originating from the Big Bang universe. Then the ‘extras’ in the whole must be non-matter or meaning, and must be coming from ‘non-matter universes’ that Nursi labels as ‘Divine Attributes’. CHARACTER AND DIVINE INDIVIDUALITY Atoms, which are the basic building blocks of elements, are made up of electrons, protons, and neutrons, and there are over 100 elements in nature – some naturally occurring and some artificially made in labs by fusion. The characteristic difference between these elements is the number of protons in their nucleus. For example, a hydrogen atom contains 1 proton, carbon 6, iron 26, and gold 79. But all protons are the same – just like the grains of rise in a bag. If, when tightly wrapped, 6 grains of rice become a bean instead of a 6-grain rise stack, 26 grains become a corn, and 79 grains become a hazelnut, there is something curious going on. Or, if 6 white men become a single giant black man when tightly wrapped, and he then turns back to 6 white men when the rope is removed… Even more peculiar, if 2 engineers turn into a medical doctor when tightly wrapped, and 3 engineers turn into a lawyer… We will probably give up. The characters of carbon, iron, and gold are very different from each other, and it is clear that this character does not originate from the protons themselves. This is because the protons possess neither the character of carbon, nor iron or gold. It also appears that it is quite possible to convert carbon or iron into gold – all we need to do is to split the carbon or iron atoms as we split uranium atoms in nuclear power plants, and recombine the released protons into groups of 79. Similarly, if we mix two hydrogen atoms with one oxygen, this becomes a gas mixture with the properties of both components. But when the hydrogen and oxygen atoms combine with a chemical bond, we obtain “water” with completely different properties. Considering that the force that provides the chemical bond does not possess the properties of water or any other compound, where does the character of compounds such as water come from? It seems that there is common non-matter layer of individualism that is the source of character, and the Name “Divine Individuality” shines on all beings like the sun. LOVE AND COMPASSION There is probably no doubt about the presence of love and different kinds and degrees of love in the universe. Nursi even sees love as the core of creation: “Love is the cause of the universe's existence. And it is the bond of the universe.” The noblest and the purest of all loves is compassion, which is above all material and non-material interests. The presence of common motherly compassion in the universe is confirmed by observations, and the phrase “mother nature” is an expression of it. Nursi attracts attention to this compassion that exists even in wild animals and turns the attentions to the source of these common glitters of compassion: “[Mercy] makes the hen-birds search out the food and bring it their wingless, frail chicks in the nests at the tops of trees. He subjugates the hungry lions to her cubs, so she does not eat the meat she finds but gives it to them.” The food for the emotion of compassion is to give and receive compassion; that is, to love and to be loved without any preconditions and without expecting anything in return. Therefore, there is no place for compassion in the materialistic philosophy that is based on material interests and pleasures. At the end, compassion, which is noblest feeling, is confused with the lowly physical attraction or lust, and this mix up is presented as science. Compassion shines the brightest in mothers, and turns them into statues of embodied compassion. Yet there is no such component as ‘compassion’ in the cells, the basic building blocks of living things, and thus compassion must be non-matter or meaning. If something is not originating from the parts, it must be coming from somewhere else. Therefore, there must exist a vast non-material layer of ‘compassion’ in the universe that is beyond time and space, and the most compassionate beings are those who, like a diamond, receive and scatter the rays of compassion emanating from that layer most intensely. According to Nursi, this apparent world of compassion is a reflection of the Divine Name ‘Most Compassionate’: “The existence and reality of a boundless mercy is as clearly apparent in the universe as the light of the sun. As certainly as light testifies to the sun, so this extensive mercy testifies to a Most Merciful and Compassionate One behind the veil of the Unseen.” He also asserts that “The compassion of all mothers is but a flash of the manifestation of Divine Mercy.” GRATIS GIVING One of the traits best loved in people is generosity and courtesy. Everyone likes to receive gifts and bounties, and gets a pleasure proportionately. The pleasure has a momentary material dimension, which is also the case for animals, and a timeless non-material dimension that is specific to human beings. For example, the greatest pleasure in a box of chocolate given as a gift is not the temporary pleasure that occurs in the taste buds while eating the chocolate, but rather, the permanent pleasure that occurs in the heart while receiving the gift which carries with it meanings like love, thought, and appreciation, and renews itself as it is remembered and as the memory is stirred with thought. Otherwise, rushing to open the box and attacking the chocolates inside is animalism. A bouquet of roses is probably nothing more than an instant of eating pleasure for a cow. But the same bouquet of roses is an endless pleasure for a human being because of the meanings it carries – although it offers no material pleasure to taste buds. Not being aware of this major dimension of humanity and spending a life time by chasing after temporary physical pleasures as animals do is deprivation and a waste of human traits. When viewed from a materialistic angle, giving without receiving anything in return is against the interest of the giver, and thus it is a foolish act. And this is totally against the materialist philosophy which views the purpose of life as ‘self interest’ and the basis of relations as ‘mutual interest’. On the surface it looks like the one who gives is at a loss and the one who receives is at a gain. But beneath the surface there is a spiritual pleasure called ‘the pleasure of giving’ that generous people receive as they give. Generosity is one of the noblest feelings in people. The food of this feeling is to give without expecting anything in return. This non-matter stomach nourishes and grows by giving, and it becomes an endless source of pleasure for the person. The pleasure that the giver gets out of this human trait is probably far greater than the sum of the pleasures of the receivers. For people with a well-developed sense of pleasing others or a large stomach of humanity, giving and making others happy, even if it is with a mere pleasant word or a smile, is a source of permanent pleasure and happiness. KNOWLEDGE Nursi attracts attention to the ‘knowledge body’ (vücud-u ilmî) of beings, which can be viewed as the luminous matrices of beings interwoven with rays of knowledge, in addition to their material bodies. Observations confirm that from a particle to a galaxy, everything has a non-matter spirit-like robust ‘knowledge body’, and everything appears to be knitted with knowledge (like a biological cell and a cellular phone). A scientific study is merely an attempt to put together the ‘knowledge bodies’ of beings correctly in their entirety. This is done by observing the glimpses of knowledge emanating from beings, and by seeing the authentic form of the ray of knowledge with the mental eye, and describing it for others to see. The mass of a cell, for example, is about one billionth of a gram. But the knowledge that exists in a cell has already filled volumes of books. Therefore, the ‘material body’ of cell is nothing compared to its ‘knowledge body.’ The cell is like the materialized form of knowledge. The fact that everything is made with knowledge shows that there is a common ‘ray of knowledge’ that penetrates into everything – just like the glitters of light from a diamond showing the presence of a source of light around. But there is no such component as “knowledge” in the basic building blocks of beings. Therefore, knowledge has to be non-matter and thus meaning since there is no doubt about the existence of knowledge and what is not in the parts cannot be in the whole. If something is not originating from the parts, it must be coming from somewhere else. Therefore, there must exist a vast non-material layer of “knowledge” in the universe emanating the light of knowledge. Unlike the ordinary light, this ray of knowledge can be sensed with the non-matter mental eye rather than the ordinary bodily eye. Nursi relates this luminous universe to the Divine Name ‘All-knowing’: “All the evidences for knowledge are evidences also for the existence of the All-Knowing One. Since it is impossible and precluded that there should be an attribute without the one it qualifies, all the proofs of knowledge form a powerful and completely certain supreme proof of the Pre-Eternal All-Knowing One’s necessary existence.” THE FIVE SENSES AND MORE In addition to the five senses like sight, touch, and smell that are related to matter, people have countless senses such as justice, motivation, and even the sixth sense that are not related to matter directly. When we perceive the environment and beings, we usually rely on the five primary sensory organs like the eye and the ear, and the brain which is the center all five sensory organs are connected to. As a result of limiting the world of existence to matter, we tend to view the five senses as the making of matter, and other senses as the manifestations of interactions of matter. As a result, we call the brain the ‘miracle organ’, and admit that we understand little about the operation of this amazing organ. Actually, what we don’t understand is the truths of beings, and not the brain. The mystery of the brain is not due to its matter, but rather, its use as a black box in which we hide all our inconsistencies and ignorance. Now let us consider the process of seeing. Based on the simple observation that we see when our eyes are open and don’t see when they are closed, we quickly draw the conclusion that ‘it is the eye that sees’. But this is no different than for a person that depends on glasses for sight and sees only with glasses to say that ‘it is the glasses that see’. (Besides, we can see in our dreams quite clearly wiht our eyes closed). Those who take a more wholistic approach also consider the nerves that transmit the signal to the vision center in the brain, and claim that seeing occurs in a wondrous way at the vision center in the brain. That is, seeing just happens out of nowhere. Here the brain is used as a black curtain to cover up our ignorance. In other words, the brain is turned into a black hole that gobbles up information and does not allow even information to escape. But what is called the ‘vision center’ in the brain is nothing more than the end-point of the sight nerves coming from the eyes. The basic building blocks of the entire brain, including the vision center, are simply the elements, or their components electrons, protons, and neutrons. That is, whatever is in a wood is also what is in the brain. And the electric signal that occurs in the brain as a result of the flow of the charged particles is no different than the electric current in the processer of a computer. There is no such component as ‘eyesight’ in the atoms or molecules of the eyes and the brain, and what is not in the parts cannot be in the whole. If it is, then it must be coming from somewhere else. Eye and brain consist of atoms like carbon, hydrogen, and oxygen. The seeing ability of the eye and the brain is no more than that of a slice of bread which is made off basically the same atoms. The cells that make up the eye-nerve-brain trio does not contain a material component called ‘eyesight’, and thus vision – whose existence is undeniable – must be non-matter and thus meaning. Then, there must exist a vast “vision” layer in the universe, which is beyond time and space, emanating the light of vision, and like a diamond, everything capable of receiving this light of vision is a seeing being. According to Nursi, the immaterial vision world is a manifestation of the Divine name ‘All-Seer’ or ‘Basîr’. The loss of eyesight when a fault develops in the eye or the vision center of the brain does not show that these organs are the source of vision – just like the glasses not being the source of vision for wearers of glasses. That is, the eye-nerve-brain combination for eyesight is what glasses are for the eye. It seems like what is called the ‘vision center’ is simply the manifestation point of the immaterial eyesight attribute in the brain. In other words, the vision center in the brain is the welding spot of the body and the sense of seeing of the spirit, and the cross over from matter to non-matter. Likewise, all perfumes and nice-smelling flowers are made of atoms like hydrogen, oxygen, and carbon, and there is no ‘smell’ component in any of these atoms. The hydrogen atom in water is the same as that in a flower, and all atoms are made of electrons, protons, and neutrons. Then we should ask, ‘where in the perfume or flower is the smell?’ Interestingly, even the bad-smelling things are made of the same atoms. It seems like smell manifests itself on matter, is transmitted with matter, but it is not matter. Therefore, smell must be non-matter or meaning, and each molecule has a certain ability to receive smell and to reflect it. But the source of smell is not the arrangement of the atom – just like the source of the glitter of a diamond being the light coming from outside and not the arrangement of carbon atoms in a crystalline form. The cause of deception here is what Nursi calls conjunction (‘iktiran’), which is the emergence of two things together and thinking that one cannot be without the other. That is, when one of them goes so does the other, and thus a person is conditioned to think that one is the source of the other. Similar things can also be said about taste. For example, all fruits from oranges to apples are made of the same atoms. But the taste has nothing to do with the atoms in the fruits. That is, oxygen or hydrogen does not have a particular taste of their own, and water, which is a compound of these two elements do not have an intermediate taste that will resemble us this mixture. Therefore, no one can predict the taste of an organic molecule by looking at the atoms in its structure. It appears that taste is also a meaning that reflects differently on different arrangement of atoms – yet independent of the atoms themselves – and the taste of a substance can only be known by experimenting. A chemist who comes across salt for the first time in his life can predict many chemical properties of the salt by examining its atomic structure. But he cannot say anything about its taste by simply examining the sodium and chlorine atoms that make up the salt. DIAMOND: ITS MATTER AND GLITTER What the word “diamond” brings into one's mind is not the material of it, but its lively colorful, enchanting glitter that flatters the eyes and the hearts. In fact, the basic structural element of diamond is carbon, which is known by its matte black color, absorbing almost the entire light incident on it (and thus the black color). The reason behind diamond’s charm is not the value or the amount of its dense material, but its ability to take in a translucent world (the world of light) outside and to scatter its rays. Thus, the most precious diamond is not the largest and the heaviest one, but rather the one with highest clarity, purity, and perfection and thus the one with the best light scattering ability. That is, it is the diamond that exhibits the glitter of light best while remaining virtually invisible to the point that one who looks at the diamond sees only the array of fascinating beauty displayed by light and not notice its raw material carbon. Everyone knows that the source of a diamond’s fascinating glitter is not its material, but the light that comes from an external source. That is, those captivating glitters are not emanating from the carbon atoms, the building blocks of diamonds, but from an external source like the sun or a lamp. This can easily be proved by taking the diamond into a dark room. It will be observed that all the glitter will disappear and even the diamond itself can no longer be seen. It appears that what makes the diamond a diamond and gives the diamond its beauty, charm, and fascination is the light incident on it. A diamond without the light is like a dead corpse without the soul. Attempting to explain that the source of light that seems to be coming off the diamond is something external may be stating the obvious and may even look ridiculous since no one would claim otherwise. However, this simple observation is of great importance since it may serve as a ladder to climb to important phenomenon that is hard to reach. To begin with, let’s ask the following question: If there existed no darkness in the universe, and light sources such as the sun weren’t visible – that is, there existed abundant light everywhere all the time – how would we explain the light constantly coming off the diamond which would shine continually? Would we still easily say that the light comes from an external source that we cannot see, or would we claim that the source of those charming glitters is the diamond itself? Considering how shortsighted people are in general and how they take things at face value, the answer is not going to be that easy this time. In this case, since we wouldn’t be aware of an all-encompassing spread-out light layer, we would have claimed that those glittering lights come from the diamond itself without a second thought, even if we do not understand how. And in so doing, we would have fallen into a deep illusion and constantly struggle with dilemmas and deadlocks. For example, we would see that a single carbon atom (or a group of carbon atoms arranged as graphite) does not glitter, and would seek answer to the fundamental question “how can a feature that does not exist in its basic structural elements, exist in its whole?” While some of researchers examine the carbon atom in its finest detail and try to understand where in the atom the light originates, others who realize that the light-emitting diamond and non-emitting graphite differ not in the atoms but in their arrangement, would search for the secret of light in the bonds between the atoms rather than within the atoms themselves. And as evidence they would point the variation of emitted light with the changes in the shape and cut of the diamond. At the end, many contradicting and confusing theories would be proposed, and while some theories are rejected, others would be accepted at least on temporary basis for the lack of better ones. And these fundamentally wrong researches would be introduced as exact sciences, and those involved in these research projects as scientists. Any suggestions on searching the origin of light outside the diamond would be judged as fictive or an unscientific approach by these researchers whose minds are blocked by their eyesight, and wouldn’t be given any consideration. This prejudiced approach would build a wall on the path of sciences rather than opening a pathway, and would block its progress. When we look at the history of science, we see that the greatest breakthroughs in the world of science have resulted when unorthodox approaches that counteract the established ones are taken – like Einstein’s stripping himself off the hard rules of classical mechanics a century ago and proposing the theory of relativity. In the light of the discussions above (hmmm, is some kind of light coming off discussions, too?), we may express the diamond as follows: Diamond = Carbon + Light. That is, what makes the diamond a diamond is light; more correctly, its ability to take in and scatter out light. It is interesting that the diamond’s vicinity is also filled with light, but we don’t even notice that all-encompassing but invisible being. It is present everywhere is space, but we can see light only via things such like diamonds that receive and scatter it. Hence, it could be said that a substance made of carbon is diamond if it reflects light, and graphite otherwise. The most magnificent diamond is the one that reflects the light in the most fascinating way in accordance with the laws of optics. Therefore, in cutting and processing diamonds, the main factor taken into consideration is the light and the ability to reflect light. The first requirement for becoming a diamond craftsman is also to know light and its characteristics well. It appears that the reality of diamond and the secret behind its captivating glitter can only be understood when the presence of an all-encompassing world of light is noticed, and the diamond is viewed as a compatible composition of the worlds of carbon and light. This simple observation would play a key role in trying to understand the true nature of beings, and deeply affect our perception of the environment and our understanding of creation. The approach to separate beings into their fundamental layers will provide a breakthrough in scientific approach, and it will form the seed of human progress and the establishment of a true civilization on earth. BODY AND THE SPIRIT The materialistic philosophy views the human being, like all other beings, as a collection of matter, and denies the existence of anything other than the nearly 100 trillion cells that comprise the human body. That is, as the basic building blocks, the human being is whatever a pile of soil is. Human being, like all other beings, consists of matter (or energy) only, and is subject to physical laws. This view also forms the foundation of the determinist philosophy. Upon decomposition of these cells after death and becoming part of the soil, a person ceases to exist. Every difference between a live person and a dead one – life, seeing, hearing, conscienceness, knowledge, free will, love, pain, pleasure, imagination, dreaming, individuality, greed, generosity, art appreciation, sense of justice, and the desire for immortality – is non-matter. The collection of all these non-matter attributes that are beyond time and space is called meaning or the spirit. The materialistic philosophy views these meanings as the outcomes of the manifestations of material interactions (whatever that means). Nursi, on the other hand, views meaning or the spirit as the kernel and the essence of being, and matter as the shell or clothing. Death is simply the departure of this essence of human being from the body shell: “In the course of life, the spirit gradually changes its body-clothes, and at the time of death, it is suddenly undressed. It has been established through certain conjecture, indeed, through observation, that the body subsists though the spirit.” Those who view existence to consist of matter only and thus deny the existence of the spirit are also aware of the existence of a meaning that transcends the body and its non-matter attributes. But they take the easy way out and give all attributes of the spirit – like to express preference and to give orders – to the brain. Consequently, they are obliged to attach to the brain, which is no different materially than a piece of meat, a hard-to-comprehend extraordinary status approaching divineness. The brain is simply the control center of the human body – just like the pilot cabin is the command center of the huge body of an airplane. All parts of an airplane are connected through wires to the pilot cabin, like the network of nerves in the human body being connected to the brain, and they receive all the commands from there. But the thing that is in full command of the airplane and makes the necessary decisions is the pilot that is not of the same kind as the cabin, and have attributes like consciousness, sight, hearing, and free will that do not exist in the material of the airplane. When pilots go on strike, all airplanes are still fully equipped with everything including the command center, but they remain grounded. Just like it is impossible to understand the true nature of a flying airplane by insisting on denying the existence of a pilot (or remote operatore if remote controlled) and attributing all wondrous acts to the command center in the pilot cabin, so too it is impossible to understand the true nature of human beings by insisting on denying the existence of a spirit and attributing all beyond-matter wondrous trait like life, conscienceness, imagination, sight, and free will to the material of the brain sealed in a dark thick shell. When viewed as something that consists of matter, the highest level that a human being can aspire to become is a highly advanced robot. A robot that is a technological wonder can walk, perform certain chores very well, take orders, and see its vicinity mechanically. It can even laugh loudly with a mechanical sound. But it cannot feel anything. Even if it is loaded with a library-full of knowledge, it cannot know anything, and it cannot be aware of what it is doing. Because even if it has a state-of-the-art processor, it cannot have conscience. It cannot suddenly get hit with ideas. It cannot love or get angry at other robots, and it cannot make plans to destroy the robots it does not like. This robot cannot enjoy the beauty of a flower, and cannot desire to see new places. It can play the best music and even do the job of an orchestra, but it can never know the joy of listening to a beautiful sound. It cannot show compassion by embracing a smaller robot. It cannot get a taste of the energy or the fuel it is consuming. It cannot feel pity for another robot and attempt to help it of its own. It cannot comprehend anything happening around itself, it cannot rejoice at good news and be sad at bad news. It cannot know what depression is. It cannot worry about getting old someday and being taken to a robot cemetery to be discarded. It cannot know what longing for immortality is. It cannot think about the past and be concerned about the future. It cannot day dream or dream at night. It cannot laugh at funny things. It can be loaded with a humge amount of information in a few minutes and can learn a foreign language in an instant, but it cannot enjoy learning new things, it cannot get amused, and it cannot critique. It cannot generate new knowledge and it cannot take the initiative to try new things for which it is not programmed for. It can communicate with another robot, but it cannot carry a casual conversation which is an enjoyable exchange of warm feelings – even if it has the most advanced electronic processor. That is, it cannot have any features that make humans what they are. This is because none of these traits originates from matter. All the differences between a human being and a robot which is equipped with all the wondrous features of the human body are non-matter or meaning. And the entirety of all these meanings that transcend through the body just like the penetration of light into the diamond is the spirit. 1998 Physics Nobel Laureate Robert Laughlin expresses the meaning that transcents into the body as follows: “If a simple physical phenomenon can become effectively independent of the more fundamental laws from which it descends, so can we. I am carbon, but I need not have been. I have a meaning transcending the atoms from which I am made.” Body subsists through the spirit, and it is the spirit that gives the body a value. The spirit is non-matter and thus beyond space and time, and as such it is not subject to any of the restrictions that matter is subject to, like the physical laws. The starting point for the understanding of the true nature of man will be the stripping off the matter we are buried in, and turn our attention beyond matter. CLOSING The source of positive sciences is observation. In the 5th century B.C., it had been stated that everything is made up of air, earth, water, and fire by Empedocles as a result of simple observations, and this theory dominated the sciences for many centuries. However, since 17th century, re-questioning of the universe and the discovery of the elements have caused a serious leap in scientific advancement, and many new branches of sciences have emerged. Today, we know that everything is made up of 100 or so elements, and every matter can be expressed as a combination of those elements. This initiative has also resulted in the discovery of many chemical compounds and development of modern chemistry. The idée fix of the modern scientific community is the deeply rooted preconceived notion that the source of everything is matter (or its equivalent energy). And this causes barriers and deadlocks in sciences on the path of progress. The scientific community should recognize and openly declare that there are no such things as force, willpower, life, consciousness, sight, love, beauty, etc. in the basic building blocks of matter, regardless of whether they are particles or waves, and something cannot exist in the whole if it is not present in its parts. It is about time that the current single-layered view of the universe made of matter or energy be seriously questioned (and even abandoned), and a multi-layered view of the universe – that all beings consisting of numerous independent immaterial layers of force, willpower, life, consciousness, sight, love, beauty, etc. as well as matter or energy, be seriously considered. The proposed view is fully consistent with observations, which is the primary source of sciences. The philosophical discussions on the sources of these layers are no different than the discussions on the source of matter and energy before Big Bang. In old Greek philosophy, the sources of these layers were attributed to Gods like Venus, Eros, and Themes. For positive scientists, the approach can be like “eat the grape and don’t worry about the vineyard.” To Nursi, the sources of all non-matter features can be the Divine Names or attributes of God. Therefore, for the followers of Abrahamic tradition, to understand beings is to understand the Divine Names and thus to understand God. Newton’s questioning of the fall of an apple opened a new age in physics. The impact of the answers of the questions raised here will probably not be any less. It is hoped that articulate researchers that manage to strip themselves off prejudices and preconceived ideas brought about for hundreds of years will observe and show that the universe is not just one- or two-, but multi-layered. And only one of those layers is associated with matter that we are confined into. The reality of diamond can be understood only when it is noticed that the origin of its glitter is a light source outside and not the carbon atoms themselves or the bonds connecting them. The reality of television can be understood only when it is noticed that the origin of various channels of video and audio is the dozens of broadcasts surrounding the TV set, and not the TV set itself; that is, when it is realized that the television is only the receiver of the broadcasts, not the source of them. Likewise, the reality of beings, especaily the human beings, shall be understood only when it is realized that the origins of numerous immaterial glitters such as life, consciousness, art, and beauty that shine on matter are the numerous immaterial layers or parallel universes, and not the material universe itself that we know of. That will be the beginning of true enlightenment for humanity. http://fatihiraz.net/2008/12/05/beyond-the-body-towards-understanding-the-true-nature-of-man-2/ [1] Bir buçuk senedir zihnimize düşenleri kalemimize, okuyup istifade ettiklerimizi sitemize aktarmaya çalıştık. Tahmin etmediğimiz şekilde sizlerin teveccühüne mazhar olduk. Ve şimdi, bir süre ara… Vatani görevini yapmak üzere nasipse 12 Ağustosta birliğime teslim olacağım. Bu yüzdendir ki her zamankinden daha fazla dua… Her zamankinden daha fazla amin… Muhabbetle… Fatih iRAZ [1] http://farm4.static.flickr.com/3036/2731758886_7b6b60a489.jpg?v=0 http://fatihiraz.net/2008/08/13/kisa-bir-ara/ Prof. Dr. Yunus Çengel University of Nevada, Reno Conference on God, Man and Mortality from the Perspective of Said Nursi School of Government and International Affairs University of Durham, UK October 20-21, 2008 ÖZET Müsbet bilimler gözleme dayanır ve sorgulama ile gelişir. İlmin gelişmesi önündeki en büyük engel ise şartlanmadır ve onun da kaynağı zamanla oluşan alışkanlıktır. İki şeyi her zaman birlikte görmeye alışan bir insan, zamanla bu iki şeyi birbirinin parçası veya birini diğerinin kaynağı olarak algılar ve biri olmadan diğerinin olamayacağı hissine kapılır. Zamanla betonlaşıp ülfet oluşturan ve Bediüzzaman’ın ‘iktiran’ olarak nitelendirdiği bu önyargıları kırmak gerçekten çok zordur. Biz kuvvet, sevgi, öfke ve hatta hayat, görme, işitme vs gibi çok şeyi ancak etkileri maddede görülünce algılıyabiliyoruz ve tabii olarak herşeyin kaynağının madde olduğu kanaatini oluşturuyoruz. Pek de sorgulamadan kendimizi içinde bulduğumuz bu önyargı günümüzde de ilmin üzerine kurulduğu platformu oluşturmaktadır. Bu makalede evren ve varlıklar hakkındaki madde (veya enerji)’den oluşan tek katmanlı mevcut görüş ciddi olarak sorgulanmakta ve varlıklar hakkındaki anlayışımızı derinden etkiliyecek ve hatta değişterecek yeni bir görüş ortaya konmaktadır. Gözlemlere dayanarak tüm varlıkların madde ve madde-dışı (mânâ) unsurlar karışımı olduğu izah edilmekte ve evrenin aslında bildiğimiz madde-enerji katmanı ile beraber çok sayıda madde-dışı katmandan oluştuğu gösterilmektedir. Çevremizi ve varlıkları algılamamızda genellikle hepsi de maddeyle ilişkili olan beş temel duyumuza dayanırız. Yani maddesi olmayan bir şeyi (akıl ve sevgi gibi) göremeyiz ve yine maddesi olmayan şeylere dokunamayız. Bunun sonucu olarak maddeyi gerçek varlık, maddesi olmayan şeyleri de adeta hayalî varlıklar veya maddî etkileşimlerin tezahürleri olarak görürüz. Aslında madde olarak algıladığımız herşey – atomaltı parçacıklardan galaksilere, mikroplardan insana kadar – madde ve madde dışı olan mânâ karışımıdır. Herşey adeta madde ve mânâ iplikleriyle dokunmuş bir kumaştır. Ve esas olan madde değil, mânâdır. Madde sadece mânâların aslında kendileri de mânâ olan beş duyumuz tarafından algılanmasını mümkün kılan kılıf veya elbisedir. Bediüzzaman’ın ifadesiyele, “Âlem-i cismânî bir tenteneli perde gibi, şu'le-feşân gaybî avalim üzerinde” ve “âlem-i maddiyat ve şehadet ise, âlem-i melekût ve ervah üstünde serpilmiş tenteneli bir perdedir.” Yani mânâ öz, madde is kabuktur. Mânâ zaman ve mekân üstü, madde is zaman ve mekâna ve dolayısı ile fizik kanunlarına tabidir. Maddenin temel yapıtaşında hayat, irade, şuur, görme, sevgi ve güzellik gibi şeyler yoktur ve temel yapıtaşlarında olmayan bütününde olamaz. Eğer varsa, bu başka yerden geliyor demektir. Elmasın hakikatı, ancak parıltıların karbon atomlarından değil elmas dışındaki bir ışık kaynağından geldiği farkedilince anlaşılır. Varlıkların, bilhassa insanın, da hakikatı maddedeki hayat gibi onlarca madde-dışı pırıltıların maddenin parçacıklarından değil madde-dışı katmanlardan geldiği farkedilince anlaşılacaktır. Bediüzzaman’ın ifadesiyle, “Hakikî hakaik-i eşya, Esmâ-i İlahiyedir” . GİRİŞ Yirminci yüzyılda bilimdeki büyük gelişmelere ve içinde bulunduğumuz zaman dilimine bilgi çağı denmesine rağmen insan büyük etapta bir muamma olmaya devam etmektedir. İnsanların geçmiş davranışlarını anlamak ve gelecek davranışlarını öngörmenin yolu, insanı ve adeta büyük bir insan olan toplumu anlamaktan geçer. Bireylerin ve toplumların tepkileri öngörülenden ciddi farklılık arzediyor ve bizi şaşırtmaya devam ediyorsa, bu bizim insan ve insan topluluklarını tanımaktan hala çok uzak olduğumuzu gösterir. Tıpta nasıl teşhis yanlış veya eksik olunca tedavi bir fayda sağlamıyor ve hastaların dertlerine bir çare bulunamıyorsa, özel ve sosyal hayatta da insanı yeterince tanımadan bireysel ve toplumsal problemleri çözmek mümkün değildir. O yüzden insan ve toplumların problemlerini çözmek ve onlara kalıcı huzur ve saadet sağlamanın başlangıç noktası insanının mahiyetini doğru anlamak olmalıdır. Yoksa önerilen tüm çözümler ve yazılan reçeteler faydasız kalacaktır ve hayal kırıklığı devam edecektir. Geçtiğimiz asır biyolojik bilimlerde büyük gelişmelere sahne oldu ve biyoteknoloji bugün küresel ekonominin önemli lokomotiflerinden biri haline geldi. Bunun sonucu olarak artık insan bedenini çok daha iyi tanıyor ve rahatsızlıklarını çok daha iyi teşhis ve tedavi edebiliyoruz. Hatta laboratuvarlarda bireylerin kendi genetik yapılarına uygun doku ve organların imal edilebileceği günler pek de uzak değildir. Ama kendini davranışlarla gösteren insan ruhu için aynı parlak tabloyu çizmemiz hiç mümkün görülmüyor. Yani insanın bedeni veya maddî yapısı ile ilgili bilimler hızla gelişip parlak bir gelecek tablosu çizerlerken, insanın ruhu veya manevî yapısı ile ilgili bilimler bu gelişmeleri geriden takip etmişlerdir. Bu manzara bile açıkça göstermektedir ki insanın manevî yapısı ile ilgili mevcut bilgiler büyük etapta eksik, yetersiz ve hatta geçersizdir. Yapılması gereken ilk şey insanın mahiyetini kemikleşmiş önyargılardan ve ezberlerden arındırarak doğru anlamaya çalışmaktır. Bunu da müsbet bilimin kaynağı olan gözlemlere dayanarak yapmalı ve bu konuda Bediüzzaman gibi keskin bakışlı düşünürlerin akıl süzgecinden geçmiş fikirlerinden istifade etmelidir. Çağımızın temel problemi madde bağımlılığıdır ve temel yanılgısı da herşeyin kaynağının madde olduğu önyargısıdır. Mevcut bilimsel yaklaşımın da temelini oluşturan bu maddecilik fikri bilimden ziyade bir inanç ve ideolojidir. İnsanı temelde bir madde külçesi olarak gören ve hal, hareket ve hislerinin kaynağını maddenin etkileşimlerinin tezahürlerinde arayan bir yaklaşım insanı anlamaktan uzaktır. İnsanı bir tesadüfler zinciri sonucu evrimleşerek teşekkül eden gelişkin bir hayvan türü olarak gören ve üzerine “bilimsel” kılıfı geçirerek koruma altına alınan bir bakış açısının da insanlığa sunabileceği pek bir şey yoktur. İnsanın bir hayvan türü olarak görüldüğü bir platformda insanlığın ulaşabileceği en yüksek nokta, “mutlu hayvan” noktasıdır. Bu da bedenin sağlıklı ve rahat olduğu, tüm ihtiyaçlarının giderildiği ve arzu edilen herşeye mümkün olduğunca ulaşıldığı bir duruma karşılık gelir. Bu mutluluk reçetesinin insanlar için ne derece geçerli olduğu tartışmalara açıktır. Beden olarak bakıldığında insan ile hayvan arasında gerçekten de fazla bir fark yoktur. Hayvana nisbeten insan çok daha zekidir, birlikte yaşamaya muhtaçtır ve ihtiyaçlarını birbiriyle alış-veriş yaparak karşılar. O yüzden insanlar genellikle “akıllı hayvan,” “sosyal hayvan” ve “ekonomik hayvan” olarak tanımlanmışlardır. İnsanların hayvanlardan dikkat çekici diğer bir farkı da alet kullanması ve bir şey yapmaya başlamadan önce gerekli tüm malzemeleri bir araya getirmesidir ki bu da hayal gücünü gösterir. Ancak insan ile hayvan arasındaki farklar bunlarla sınırlı değildir. Mesela insan geçmiş ve gelecek ile yakından ilgilidir ve idrakı yani anlayış ve algılayışı tüm zamanları kapsıyacak genişliktedir. Bedenen bulunduğu yerde içinde olduğu anı yaşarken hayalen, aklen ve kalben tüm zaman ve zeminlerde gezebilir, geçmiş ve gelecekten elem ve zevk alabilir ve adeta ruhen çok geniş bir zaman diliminde yaşayabilir. O yüzden bedenen cennet gibi bir hayat yaşıyorken geçmişten gelen elemler ve gelecekten gelen korkularla, hayvandan farklı olarak, ruhen cehennem azabı çekiyor olabilir. Veya kendisi her bakımdan rahat ve mutlu iken empati ile başka insanların, bilhassa yakınlarının, ızdırabı hazır keyfini kaçırır ve onların acısıyla gözyaşı döker. Bediüzzaman’ın ifadesiyle, “İnsan, herbir zîhayatla alâkadardır. Bu itibarla insan her zîhayatın saadeti ile saidleşir ve elemleri ile müteessir olur. ... Annesiz aç bir çocuğun ağlamasından müteessir ve acıyan bir vicdan sahibi, elbette vâlidelerin çocuklarına olan şefkatlerinden zevk alır, memnun ve mahzuz olur.” Hayvanlar ise – şefkat hissiyle donandıkları annelik dönemleri hariç – acı içindeki hemcinsleriyle hemhal olmazlar ve hayatları normal seyrinde devam eder. Maddesi itibariyle dünya evren içinde ve insan da dünya içinde bir nokta bile değildir. Yani insanın beden olarak varlığı ancak nokta içindeki bir noktadan ibarettir. Ama mânâsı yani ruhu itibariyle ve akıl, hayal, kalp ve istidat gibi herşeyi kuşatan manevî uzuv ve hisleriyle öyle bir büyüklüğü vardır ki koca dünya hayalinde bir nokta gibi kalır. İnsanın manevî uzuvlarıyla aldığı lezzetler de elemler de – gelişkinliklerine bağlı olarak – bu büyüklükleriyle orantılıdır. İnsan ile hayvan arasındaki farkın büyüklüğü de maddede değil mânâdır. Maddî uzuv veya organ olarak insanlar arasında pek bir fark yoktur ve hepsi adeta birbirinin aynıdır. Kişilerin boy ve kiloları bir miktar farklılık arzetse de bir insanın kıymeti ve hayattan aldığı lezzet ve elemlerin büyüklüğünün bedeninin büyüklüğü ile pek fazla bir alakası yoktur. Birisi için “büyük insan” dendiği zaman herhalde akla kişinin boy veya kilosunun büyüklüğü gelmez. Manevî uzuvlar açısından ise iki insan arasındaki fark dünyalar kadar büyük olabilir. Mesela yavrusu için hayatını tehlikeye atan bir anne şefkat kahramanı olarak göklere çıkarılırken masum bir yavruyu öldüren bir kişi de canavar olarak yerin dibine indirilir. Bilimle uğraşıp aklen yücelen insanlar baş tacı edilirken, geniş halk kitleleri vasat insan muamelesi görürler. Bir insan yüksek ahlakî değerleriyle adeta ilaç gibi topluma şifa olurken bir diğeri hırs ve gadabıyla insanlığa zehir olabilir. Kısacası iki insan arasındaki fark iki hayvan türü arasındaki farktan çok daha fazla olabilir ve bu fark maddede değil tamamen mânâda yani ruhtadır. İnsan ile hayvan arasındaki en çarpıcı fark, sahip oldukları midelerin sayısındadır. Hayvanlarda bir, insanlarda ise birçok mide vardır. Acıktığımız zaman yediklerimizi öğüten hepimizin bildiği maddî mide insanlarda da hayvanlarda da esas olarak aynıdır. Bu maddî midenin gıdası yeryüzünü adeta müstesna bir sofraya çeviren envai çeşit yiyeceklerdir. İnsanlardaki diğer mideler insan olmakla ilgilidir ve hepsi madde dışı yani manevîdir. Mesela akıl bir midedir ve gıdası bilgidir. Sevme hissi bir midedir, gıdası sevgidir. Cömertlik veya ikram hissi bir midedir ve gıdası ikram etmek veya edilmektir. Maddî veya manevî tüm mideler beslendikçe büyür, aç kaldıkça da cılızlaşır. Tüm midelerin açlıkları azap, doymaları ise hazdır. Bildiğimiz mideden beslenen maddî uzuvların büyümelerinde bir sınır vardır. Ama manevî uzuvlar için böyle bir sınır söz konusu değildir. Bazen hırs veya düşmanlık gibi tek bir his o kadar gelişir ve kök salar ki adeta tüm insana hükmeder. Bedendeki maddî uzuvların hepsi iyidir ve bir faydaya yöneliktir. Manevî uzuvlar için ise iyilik esas olmasına rağmen iyi ve kötü hepsinin tohumları insanın fıtratına serpilmiştir ve bunlar arasından hangileri sulanır ve beslenirse ancak onlar gelişir. Diğerleri kuru bir tohum gibi uyumaya devam eder. İnsan bedeni bir bahçenin toprağı gibidir. Bahçenin kıymeti toprağından ziyade üzerinde büyüyen bitkilerin kıymeti ile orantılıdır. MADDE-ODAKLI VE ESMA-ODAKLI BAKIŞ AÇILARI Materyalist dünya görüşü insan dâhil herşeyin büyük patlama ile başlıyan bir tesadüfler zinciri sonunda oluşan ve madde-enerjiden ibaret olan manasız varlıklar olduğunu iddia eder. Bediüzzaman ise maddenin mana âlemleri üzerine serpilmiş bir tül olduğunu ifade eder ve asıl varlığın made-dışı yani mânâ olduğunu söyler. Kâinata bir kitap yerine mürekkepli kâğıt yığını olarak bakarak varlık âleminin mahiyetini anlamak mümkün değildir. Bediüzzaman’a göre gerçek marifet, kâğıt ve mürekkebi aşıp yazıları anlamaktır. Bediüzzaman, materyalist felsefe ve Kur’an odaklı felsefenin bakış açılarını 12nci Söz’de bir san’at harikası olan kâinatı mücevherlerle yazılmış bir Kur’an’a benzeterek izah eder. Bu risalede varlıkların kâinat sayfalarında kudret (madde-enerji) kalemiyle yazılmış ayetler olduklarından bahseder ve her bir varlığın o sayfalarda manalı bir harf olduğunu ifade eder. Varlıklara da mana-yı harfî nazarıyla yani sanatkârları hesabına bakmanın önemine vurgu yapar. Bediüzaman’a göre varlıklara mana-yı ismî nazarıyla yani kendi hesaplarına bakmak manasız şeylerle iştigaldir ve ilim değil cehildir. Bilimde en yaygın önkabullerden biri herşeyin kaynağının madde olduğu görüşüdür. Bu görüş milattan öncesine Stoik filozoflara dayanır ve içinde bulunduğumuz modern çağda doğruluğu sorgulanmayan gerçeklerin başında gelir. Hayret verici olan şudur ki bu fikir hiçbir zaman test edilmemiştir ve o yüzden bilimsel bile degildir. Büyük patlama teorisi de bilimden ziyade inanç olan bu “sırf madde” evren fikrinin kök salmasına yardımcı olmuştur. Bilimsel tezlerde ilk şart, tezin gözlemler ve mevcut bilimsel deliller ile uyumlu olması ve gerekli testleri geçmesidir. Fakat herşeyin madde ve sadece maddeden yapılmış olduğu fikri en basit testleri bile geçemez. Mesela birbirinin aynı olan iki gül, birisi ezilip çamur haline getirildikten sonra bile madde olarak birbirinin aynıdır. Ama bu ikisi çok farklıdır ve güzellik, san’at ve düzen gibi bütün bu farklar madde olmadığına göre madde dışı yani mânâdır. Biz herşeyi – kuvvet, sevgi, öfke ve hatta hayat, görme, işitme vs – ancak etkileri maddede görülünce algılıyabiliyoruz ve tabii olarak herşeyin kaynağının madde olduğu yanılgısına düşüyoruz. Pek de sorgulamadan kendimizi içinde bulduğumuz bu önyargı günümüzde de bilimin üzerine kurulduğu platformu oluşturmaktadır. Bediüzzaman kâinat ve varlıklar hakkındaki madde (veya enerji)’den oluşan tek boyutlu görüşe hiç rağbet etmemiş ve edenleri de eleştirmiştir. Kendisine yöneltilen "Sen necisin, bu meşâhire karşı meydana çıkıyorsun? Sen, bir sinek gibi olup da kartalların uçmalarına karışıyorsun!" itirazına da “onları gark eden madde ayağımı da ıslatamadı” karşılığını vermiştir. Bediüzzaman’a göre madde-enerji, sadece Kadir isminin bir tecellisidir. Madde-dışı tüm vasıflar ise diğer kutsal isimlerin yansımalarından ibarettir. Mesela canlılık ‘Hay’ isminin, karekter ‘Ferd’ isminin, şefkat ‘Rahim’ isminin ve faydalılık ve bir gayeye yöneliklik ‘Hakîm’ isminin tecellileridir. Bediüzzaman böylelikle tüm mevcudatı esma-i ilahiye ve dolayısıyla Allah ile irtibatlandırır: “Herşeyden Cenâb-ı Hakk'a karşı pencereler hükmünde çok vecihler var. Bütün mevcûdâtın hakaikı, bütün kâinatın hakikatı; Esmâ-i İlahiyeye istinad eder. Herbir şeyin hakikatı, bir isme veyahut çok Esmâya istinad eder. Eşyadaki sıfatlar, san'atlar dahi, herbiri birer isme dayanıyor. Hattâ hakikî fenn-i hikmet, "Hakîm" ismine ve hakikatlı fenn-i tıp "Şâfi" ismine ve fenn-i hendese "Mukaddir" ismine ve hâkezâ herbir fen, bir isme dayandığı ve onda nihayet bulduğu gibi, bütün fünun ve kemâlât-ı beşeriye ve tabakat-ı kümmelîn-i [kâmiller] insâniyenin hakikatları, Esmâ-i İlahiyeye istinad eder. Hattâ muhakkikîn-i evliyanın bir kısmı demişler: "Hakikî hakaik-i eşya, Esmâ-i İlahiyedir. Mahiyet-i eşya ise, o hakaikın gölgeleridir." Hattâ birtek zîhayat şeyde, yalnız zâhir olarak yirmi kadar Esmâ-i İlahiyenin cilve-i nakşı görünebilir.” Bediüzzaman, tüm varlıkların Allah’ın isimlerini yansıtan aynalar olduklarını ve esmayı en kapsamlı ve en parlak tarzda gösteren aynanın da insan olduğunu söyler ve insanları kendilerini okumaya davet eder: “İnsan, üstünde nakışları görünen Esmâ-i İlâhiyyeye âyinedârlık eder. Otuzikinci Söz'ün Üçüncü Mevkıfının başında bir nebze izâh edilen insanın mahiyet-i câmiasında nakışları zâhir olan yetmişten ziyade esmâ vardır. Meselâ: Yaradılışından Sâni', Hâlık ismini ve hüsn-ü takviminden Rahman ve Rahîm isimlerini ve hüsn-ü terbiyesinden Kerim, Lâtif isimlerini ve hâkezâ... Bütün â'za ve âlâtı ile cihazat ve cevârihi ile letâif ve mâneviyatı ile havas ve hissiyatı ile ayrı ayrı esmânın ayrı ayrı nakışlarını gösteriyor. Demek nasıl esmâda bir ism-i âzam var, öyle de o esmânın nukuşunda dahi bir nakş-ı âzam var ki: O da insandır. Ey kendini insan bilen insan! Kendini oku... Yoksa hayvan ve camid hükmünde insan olmak ihtimali var!” Bu ifade, bazen yanlış anlamalara sebep olan “Allah insanı Rahman suretinde yaratmıştır” hadisini ve Hırıstiyan âlemindeki karşıtı “İnsan Allah’ın imajında yaratılmıştır” sözünü de izah etmektedir. VARLIKLARA YENİ BİR BAKIŞ Mânâ veya madde-dışı varlıklara ışık tutmak için birçok basit zihinsel deneyler yapabiliriz. Mesela 99 gram kâğıt ve 1 gram mürekkepten oluşan 100 gramlık bir kitabı göz önüne alalım ve bunu üzerine rasgele 1 gram mürekkep dökülmüş 99 gram kâğıt ile karşılaştıralım. Madde olarak, 100 gramlık bir kitap ile 100 gramlık mürekkepli kâğıt arasında hiçbir fark yoktur. Bunları madde tahlili yapan bir laboratuvara göndersek, her ikisi de aynı tahlille geri gelir. 100 gramlık kitap ile 100 gramlık mürekkepli kâğıt madde olarak aynı olduğuna göre, bunların aralarındaki her fark mânâ ile alakalıdır ve dolayesi ile manevîdir. İşte kitap için mânâ denen şey, kâğıt ve mürekkep dışındaki herşeydir. Kitap görünüşte mürekkep ve kâğıttan oluşan, gözle görülen ve elle tutulan maddî bir varlıktır. Ama aslında kitabı kitap yapan içindeki mânâlardır ve kitabın maddesi manevî varlığı olan mânâsı yanında bir hiç gibi kalır. Zaten son yıllarda gittikçe yaygınlaşan ve onlarcası bir tek CD’ye veya flashcarda sığan elektronik eKitapların ne kâğıdı vardır, ne de mürekkebi. Kelimeler adeta ekran sahifelerinde ışığa dönüştürülen elektrik enerjisiyle istenilen renkte yazılıp bozulabilmektedir. Hatta denilebilir ki kitap denen şey mânâların sahifelerde görünmesini sağlayan bir perdedir, bir ekrandır, bir kılıftır, bir dürbündür. Madde ve mânâ ilişkisini anlamaya yardımcı olacak diğer bir örnek de güldür. Şöyle ki: Birbirinin tamamen aynı olan iki gül alalım ve bunlardan birisini iyice ezerek çamur haline getirelim. Sonra da bu iki gül arasında bir fark olup olmadığını soralım. Herhalde böyle bir soru çok tuhaf bulunur ve gülün bir parça çamur ile mukayese edilemiyeceği söylenir. Ancak gül ile onun çamur ikizi bir kimya laboratuvarına gönderilecek olursa, her ikisinin eşdeğer olduğu raporu gelecektır. Yani madde olarak, bir gül ile onun ezilmesinden oluşan çamur arasında hiç bir fark yoktur. Ama bunlar farklıdır ve aralarındaki fark madde olmadığına göre tamamen mânâdır. (Hiç kimse herhalde bunlar madde olarak aynı şeydir diye gül yerine gül çamuru vermeyi düşünmez). Demek gülün çamurunda olmayan her özellik ve hasiyet mânâ ile alakalıdır ve mânâsı yanında gülün maddesinin kıymeti neredeyse bir hiçtir. Yani gülü gül yapan maddesi değil, o maddede tezahür eden mânâdır. Gül adeata bir mânâ taşıyıcısıdır ve güzel mânâlar göndermek istendiğinde akla gelen ilk şey güldür. Gülü alan kişi de gülün maddesini değil, gönderilen güzel mânâları alır ve hisleriyle masseder ve zevkeder. Tabi yanlışlıkla gözü maddeden başka bir şey görmeyen mânâdan habersiz birilerinin eline geçmezse – inek veya eşek gibi. İşte insan ile hayvan arasındaki en temel fark, bu tür yüzlerce manevî hisler ve midelerdir. Yani hayvanda bir, insanda ise yüzlerce mide vardır ve bunların biri hariç hepsi mânâ ile alakalıdır. O yüzden yemek için yaşamak aslında insanlıktan istifa etmektir. Gülü güzel yapan herhalde atomlarındaki güzellik değildir. Zira canlı bir güldeki bir hidrojen veya azot atomu ile ezilip çamur haline getirilmiş bir güldeki hidrojen veya azot atomu tamamen aynıdır – elmas ile grafitteki karbon atomlarının aynı olması gibi. Parçalarında olmayan bir şey bütününde olamıyacağına göre (korunum kanunu), gülün güzelliği kendisinden yani maddesinden değil, dışarıdan gelir – aynen elmasın göz kamaştıran pırıltılarının dısarıdaki bir ışık kaynağından geldiği gibi. Gül ve diğer güzel şeylerin özelliği, bu güzelliği alıp yansıtabilmeleridir – aynen elmasın özelliğinin ışığı alıp büyüleyici bir şekilde yansıtabilmesi olduğu gibi. Bu da evrende madde (ve zaman) ile ilgisi olmayan yaygın bir güzelliğin ve dolayesi ile bir güzellik katmanının, olmasını gerektirir. Eski Yunanlılar bile bu mânâyı hissetmişler ki bu katmanı “güzellik tanrıçası” Venüs veya Aphrodite olarak kutsallaştırmışlardır. Başka bir örnek olarak da bir sineği gözlemleyelim. Diğer canlılar gibi, sineğin de temel yapı taşları hidrojen, oksijen, azot ve karbon atomlarıdır. Bunlar da diğer atomlar gibi elektron, proton ve nötronlardan oluşur. Yani tüm varlıklar, canlı olsun cansız olsun, atomlardan (veya elektron, proton ve nötronlardan) yapılmışlardır ve bu temel yapı taşlarını bir arada tutan harç da kuvvetlerdir. Şimdi yeni ölmüş bir sineği canlı bir ikizi ile yan yana koyup karşılaştıralım. Ölümle madde kaybı veya kazancı olmadığı için, bu iki sinek madde olarak birbirinin aynıdır. Hatta eğer canlı sinek hareketsizse, canlıyı ölüden ayrırmak baya zordur. O zaman diyebiliriz ki canlı ve ölü sinek arasındaki her fark – hayat, görme, işitme, nizam, güzellik, şuur, sevgi, vs – madde-dışıdır yani mânâdır. HAYAT Canlıların temel yapıtaşı olan atom veya moleküllerde hayat diye bir unsur yoktur. Yapıtaşında olmayanın bütününde olamıyacağına göre, hayat madde olamaz. O halde hayat, madde-dışı bir şeydir, yani mânâdır ve zaman ve mekâna tabi değildir. O zaman evrende yaygın bir ‘hayat’ katmanı vardır ve bu hayat ışığını alabilen her şey – maddî vücudu olsun veya olmasın – canlıdır. Gözlemler, dünyadaki tüm canlıların ortak vasfının su içermeleri olduğunu gösteriyor. Bu yüzden başka gezegenlerde hayat aramak, su arayarak yapılır. Ama su, hayatın kaynağı değildir ve olamaz. Çünkü iki hidrojen ve bir oksien atomundan oluşan su molekülünde hayat diye bir şey yoktur ve suyun kendisinde olmayan bir şeyin kaynağı olduğu iddiası abestir – aynen rengârenk pırıltılarıyla göz kamaştıran elmasın ışık kaynağı olduğu iddiası gibi veya televizyon aletinin ekranında görülen görüntülerin kaynağı olduğu iddiası gibi. İRADE Büyük patlama ile öngörülen maddî evrende herşey fizik kanunlarına tabidir ve dolayesi ile canlı veya cansız herşeyin hangi hareketi yapacağı önceden bellidir. ‘Determinizm’ olarak bilinen bu felsefik görüşe göre fizik kanunlarını ihlal anlamına gelen irade diye bir şey olamaz. Zaten maddenin yapıtaşlarında irade diye bir unsur yoktur. Ancak irade’nin varlığı gözlemlerle sabittir, ispatlanabilir ve dolayesiyle bilimsel bir gerçektir. Cansızlarda fizik kanunları tam hâkimdir ve cansız maddelerin bir etkiye nasıl tepki vereceği önceden bellidir. Ancak kast ve irade sahibi canlılarda durum böyle değildir. Bu gözlem bile tek başına evrenin yalın madde-enerjiden oluştuğu önkabulunu yıkmaya yeterlidir. Zaten madde-dışı bir irade boyutu olmasaydı, gelecek net olarak bilinecekti ve insanlar adeta şuursuz robotlar gibi olacaktı. Ve de yaptıklarından sorumlu olmayacaklardı – aynen arızalanan bir robotun sebep olduğu zarardan sorumlu tutulamıyacağı gibi. Maddeye olan bu çakılmışlık önde gelen birçok düsünürü bile müşkül durumda bırakmıştır. Mesela Albert Einstein fiziğe olan kesin inancı yüzünden katı bir gerekirci oldu ve insanların bile serbest iradesinin olmaması gerektiğini ifade etti: “Insanların hareketleri bilardo topu, gezegenler ve yıldızların hareketleri kadar önceden bellidir. İnsanların hareketleri kontrolleri dışında fizik ve psikolojik kanunlarca belirlenir. Bir böcek için de belirlenmiştir, bir yıldız için de. Hepimiz - insanlar, bitkiler veya kozmik toz – görülmez bir müzisyenin uzaklarda ahenkle çaldığı esrarengiz bir nağmeye dansediyoruz.” Esma açısından bakılınca irade şuur sahibi canlılarda madde-dışı ‘Mürid’ isminin bir tecellisi olarak görülür, ve problem kendiliğinden hallolur. FİZİK KANUNLARI Kanun ve kurallar tüm dünyada düzen ve huzurun temelleridir ve bu, evrende de böyledir. Mesela sadece yerçekimi kanunu iptal oluverse herşey havada uçuşmaya başlar, ve tam bir kaos olur. Bir ülkedeki kanunlar o ülkede yaşıyanların genel iradesini, evrendeki kanunlar da tüm evrende hükümferma olan evrensel iradeyi yansıtır. Ülkelerde polisiye kuvvetler bireylerin kanunlara itaatini sağlar. Evrende ise bu işi evrensel kuvvetler ve etkiler yapar - yer çekimi kuvvetinin dünyada herşeyin yerçekimi kanununa itaatini sağlaması gibi. Kanunlar madde değildir ve o yüzden de zaman ve mekân sınırlamalarına tabi değildir. Böylelikle her yerde geçerlidir, ama hiçbir yerde değildir. Einstein’in ifadesiyle “evrenin kanunlarında bir ruh tezahür eder.” Maddenin her zerresinin tüm kanunlara tam itaati ve kanunların ancak maddedeki tezahürüyle görülüp bilinmesi, kuvvet gibi, kanunların da kaynağının madde olduğu önyargısını oluşturmuştur. Ama maddenin temel yapıtaşı olan parçacık veya dalgalarda kanun diye bir unsur yoktur – aynen kanunlara itaat eden insanların vücutlarında ‘kanun’ maddesi diye bir unsur olmaması gibi. Hatta denebilir ki evrendeki tüm kütle yok olsa da kütlelerin çekim kanunu ve hiçbir ısı iletimi olmasa da (tüm evrenin aynı sıcaklıkta olması durumu gibi) ısının iletimi kanunu geçerlidir. Aynen bir ülkede belli bir yılda hiç gelir vergisi toplanmamış olsa bile vergi kanununun gelirin veya gelir üreten insanların parçası olmamasından dolayı o ülkenin tamamında hala geçerli olması gibi. “Değişik bir Evren” adlı kitabında, 1998 Fizik Nobel Ödülü sahibi Robert Lauglin, fizik kanunlarının kaynağının mikro âlemde olmadığını ve makro âlemde hiç yoktan tezahür ediverdiğini ifade eder: “Fiziğin en temel kanunları – Newton’un hareket kanunları ve Kuantum mekaniği gibi – aslında tezahürseldir. Bu kanunlar büyük madde yığınlarının özellikleridir ve onların kesinliği çok yakından tetkik edildiğinde, hiçlik içine kayboluverirler.” Başka bir ifadeyle, fizik kanunları hükmettikleri maddeden kaynaklanmazlar; onlar dışarıdan bir yerden geliverirler – yani bildiğimiz madde-enerji evreni dışından. Hava durumu gibi bazı basit organizasyon fenomenlerini inceledikten sonra şu kanaata varır: “Bu basit durumlarda biz ispat edebiliyoruz ki organizasyon kendine has bir mana ve hayat kazanabilir ve kendisini oluşturan parçalarına nüfuz etmeye başlıyabilir. O yüzden fizik biliminin bize söylemesi gereken şey bütünün parçalarının toplamından fazla olmasının sadece bir kavram değil fiziksel bir fenomen (hadise) olduğudur. Tabiat sadece mikroskopik kurallar tabanı tarafından değil, aynı zamanda güçlü ve genel organizasyon prensipleriyle düzenlenmektedir.” “Fizik kanunu genellikle yalın düşünceyle öngörülemez, deneysel olarak keşfedilmesi lazımdır.” Bunlar, gözlemlere dayalı olarak, bütünün Büyük Patlama kaynaklı madde-enerjiden oluşan parçalarının toplamından daha fazla olduğunu tesis eden çok kuvvetli ifadeler. O halde bütündeki ‘fazla’lar madde-dışı veya mana olmak ve Bediüzzaman’ın ‘Esma’ olarak tabir ettiği madde-dışı evrenlerden gelmek zorundadır. KAREKTER VE FERDİYET Elementlerin temel yapı taşı olan atomlar elektron, proton ve nötronlerdan oluşur ve evrende bir kısmı tabii olarak bulunan bir kısmı da laboratuvarda füzyon ile üretilebilen 100’den fazla element vardır. Bu elementlerin temel farkı çekirdeklerindeki proton sayısıdır. Mesela hidrojen atomunda 1, karbonda 6, demirde 26, ve altında 79 proton vardır. Ama tüm protonlar birbirinin aynıdır – aynen pirinç taneleri gibi. Şimdi düşünelim: Eğer 6 pirinç tanesini birlikte sıkı sıkı bağlayınca 6’lık bir pirinç dizesi yerine bir mısır tanesi, 26 tanesini bağlayınca bir bakla ve 79 tanesini bağlayınca bir fındık oluyorsa, bunda bir iş var demektir. Veya, 6 beyaz adam bir araya gelip kenetlenince dev bir zenci adama, ve ayrıldıkları zaman da tekrar 6 beyaz adama dönüyorlarsa... Daha da acaibi, iki mühendis kenetlenince bir tıp doktoruna ve üç mühendis kentlenince bir avukata dönüyorlarsa... Herhalde “pes” deriz. Karbon, demir ve altının karekterleri birbirinden çok farklıdır, ama belli ki bu karekterler protonların kendilerinden gelmiyor. Çünkü protonlarda ne karbon karekteri vardır, ne demir, ne de altın. Hatta öyle görülüyor ki karbon veya demiri altına çevirmek gayet mümkün – yapmamız gereken tek şey nükleer santrallarda uranyum atomunu parçaladığımız gibi karbon veya demir atomlarını parçalayıp açığa çıkan protonları 79’luk guruplar halinde biraraya getirmek. Benzer şekilde, iki hidrojen atomu ile bir oksijen atomu bir araya getirilirse, bu bir gaz karışımı olur ve karışım hidrojen ve oksijenin özelliklerini taşır. Ama iki hidrejen ve bir oksijen kimyasal bir bağ ile birbirine bağlanırsa, özellikleri tamamen değişik olan “su” oluşur. Kimyasal bağları sağlayan kuvvette su veya başka bir bileşik madde karekteri olmadığına göre, bileşimlerin karekterleri nereden geliyor? Öyle görülüyor ki evrende karekterin kaynağı madde-dışı yaygın bir ferdiyyet katmanı vardır, “Ferd” ismi tüm varlıklarda güneş gibi parlamaktadır. SEVGİ VE ŞEFKAT Kâinatta sevgi ve sevginin muhtelif çeşit ve derecelerinin varlığı konusunda herhalde kimsenin bir şüphesi yoktur. Hatta Bediüzzaman, sevgiyi yaratılışın mayası olarak görür: “Muhabbet, şu kâinatın bir sebeb-i vücududur. Hem şu kâinatın râbıtasıdır.” Sevgilerin de en halisi ve en yücesi her türlü maddî ve manevî menfaat duygularından arınmış olan şefkattir. Kâinatta yaygın bir anne şefkatinin varlığı gözlemlerle sabittir ve “tabiat ana” tabiri bu gerçeğin bir ifadesidir. Bediüzzaman, vahşi hayvanlarda bile görülen bu şefkate işaret eder ve dikkatlleri bu şefkat pırıltılarının kaynağına çevirir: “[Rahmet] hattâ ağacın başındaki yuvada kanatsız, zayıf kuşçuklara annelerini emirber nefer gibi gezdirir, rızıklarını getirttirir. Ve aç bir arslanı yavrusuna müsahhar eder, elde ettiği bir eti yemeyip yavrusuna yedirir.” Şefkat hissinin gıdası şefkat etme ve edilme, yani şartsız ve karşılıksız sevme ve sevilmedir. O yüzden maddî menfaat ve maddî hazlara dayalı materyalist felsefede şefkat diye birşey yoktur ve olamaz. Neticede en ulvî bir his olan şefkat, en süflî bir his olan maddî cazibe yani şehvet ile karıştırılmıştır ve bu derin yanılgı bilim diye takdim edilmiştir. Şefkat en parlak tarzda annelerde tecelli eder ve onları adeta cisimleşmiş şefkate çevirir. Ancak insanların temel yapı taşları olan hücrelerinde “şefkat” diye maddî bir unsur yoktur ve dolayesiyle varlığı tecrübelerle sabit olan şefkat madde değil mânâdır. O halde kâinatta zaman ve mekân üstü yaygın bir şefkat katmanı vardır ve en şafkatli varlıklar bu katmandan gelen şefkat ışınlarını bir elmas gibi en yoğun tarzda alıp yansıtabilenlerdir. Bediüzzaman’a göre varlığı apaçık görülen bu şefkat âlemi ‘Rahîm’ isminin bir cilvesidir: “Kâinatta hadsiz rahmetin mevcudiyeti ve hakikatı, aynen güneşin ziyası gibi görünür. Ve ziyanın güneşe kat'î şehadeti misillü, bu geniş rahmet dahi, perde arkasında bir Rahman-ı Rahîm'e şehadet eder.” Yine der ki “Bütün vâlidelerin şefkatleri, ancak bir lem'a-i tecelli-i rahmettir.” KARŞILIKSIZ VERMEK İnsanlarda en sevilen hasletlerden biri cömertlik ve ihsandır. Herkes ikram edilmekten hoşlanır ve ikramın büyüklüğüyle orantılı bir lezzet alır. Bu lezzetin hem anlık olan bir maddî boyutu – ki bu hayvanlarda da vardır – hem de zaman üstü olan insanlara has manevî bir boyutu vardır. Mesela hediye edilen bir paket çikolatadaki en büyük lezzet onları yerken damakta oluşan geçici lezzet değil, a paketi alırken kalpte oluşan ve beraberinde sevgiyi, düşünceyi ve teşekkürü getiren ve akla geldikçe ve düşünce ile eşelendikçe tazelenen kalıcı lezzettir. Yoksa verilen çikolatalara adeta saldırıp onları oburca yemek adeta hayvanlıktır. Bir demet gül bir öküz için bir anlık bir yeme lezzetinden öte bir şey değildir. Ama aynı gül demeti bir insan için – maddî lezzet boyutu bir hiç olmasına rağmen – taşıdığı manalardan dolayı tükenmez bir lezzettir. Bu geniş